Man en vrouw (2009)

Het kan gebeuren dat je een afspraak hebt met een vriend, bijvoorbeeld om elkaar ergens te ontmoeten. Je staat op de afgesproken tijd en plaats te wachten maar geen vriend te zien. Je houdt het nog een tijdje vol, maar dat is tevergeefs. Teleurgesteld ga je naar huis. Die aanvankelijke teleurstelling groeit uit tot ergernis als je er achter komt dat die vriend niet plotseling ziek is geworden maar de voorkeur heeft gegeven aan een avondje uit met clubgenoten. Dan ga je je afvragen wat die vriendschap nog voorstelt.
In de zakenwereld worden afspraken voor de zekerheid vaak vastgelegd op papier. Onder bepaalde voorwaarden kunnen beide partijen zich dan beroepen op het zakenrecht als de afspraak niet wordt nagekomen. Het kan zijn dat er boete moet worden betaald. Een zakenrelatie is dan ook wat anders dan een vriendenrelatie, want steunt wat minder op onderlinge genegenheid.
Bij vriendschap ligt dat anders. Genegenheid is niet af te dwingen met een beroep op rechtsregels, ook niet in een samenlevingscontract of huwelijk. De wet heeft wel regels voor gehuwden en samenwonenden, regels voor materiële zaken. De wederzijdse genegenheid is echter niet afdwingbaar. En toch is dat de basis, niet de regels.
Ook in verenigingen en in onze dorpsgemeenschap zijn materiele rechten bij wet geregeld. De goede sfeer, het klaar staan voor elkaar is daarmee echter niet gegarandeerd. Dat heeft veeleer te maken met onze eigen instelling. De menslievendheid, die door God in ons hart is gelegd, moet je een kans willen geven. Je doet je ogen open, kijkt om je heen, ziet waar je iets kunt betekenen en reageert in goede genegenheid.
Lang vóór onze jaartelling al had men de verhouding tussen man en vrouw met regels en regeltjes omgeven wellicht omdat het ook toen niet allemaal zo mooi liep als bedoeld en gehoopt. Dikwijls was de start op basis van overeenkomsten tussen families die vooral materiële zaken beschreven. Of er ook genegenheid en liefde zouden groeien kon men met enige spanning afwachten. Jezus verwijst in het evangelie van vandaag naar die regeltjes van toen. Iedereen wist en weet dat door Hem een vorm van menselijke samenleving wordt voorgestaan die boven alle wetten moet uitgroeien. Hij verwerpt geen regels of wetten die er nodig zijn voor ongewenste omstandigheden. Hij zou ook vandaag geen bezwaar hebben tegen de overeenkomsten van een burgerlijk huwelijk, maar zou wel nog eens benadrukken dat zo'n relatie om heel wat meer vraagt. Hij verwijst naar wat God verbonden heeft en dat is altijd een verbondenheid van genegenheid, begrip, verdraagzaamheid, kortom liefde voor elkaar. Valt dat samen met burgerlijk of kerkelijk huwelijk? Dat is zeer wenselijk en te hopen.
De boodschap voor onze tijd is duidelijk. Het is niet zo moeilijk om er achter te komen wat God in deze van ons vraagt. De goede wil is in beginsel door God in het hart gelegd van iedere mens en daar kunnen we een beroep op doen in tegenstrijdige omstandigheden bij het zoeken naar een oplossing in genegenheid.
Hij plaatst een kind in ons midden met de goede raad: Als het moeilijk is, begin dan weer eens met de onbevangenheid en openheid van een kind om genegenheid en liefde een nieuwe kans te geven.