Ik ben Dokter Grijzenbaard...

Ik ben Dokter Grijzenbaard  Wizze wizze wis bombom

K’genees de kwalen aller aard  Wizze wizze wis bombom 

K’ kan maken dat de doven gaan

En dat de lammen mij verstaan

Gloria, Victoria, Wizze wizze wis bombom la la

Gloria, Victoria, Wizze wizze wis bom bom

Beste vrienden,

Jullie kennen misschien nog wel dat oude liedje over de legendarische Dokter Grijzenbaard, een grote charlatan die eertijds door de landen trok. Hij kon maken dat de doven konden gaan en dat de lammen hem konden verstaan. Maar eigenlijk had hij maar één doel: de mensen van zo veel mogelijk geld te verlossen. 

Op scoutskamp hebben we dat liedje dikwijls gezongen en ik geef toe dat ik wel enige tijd nodig heb gehad om te begrijpen wat er in die eerste strofe eigenlijk werd gezegd: Maken dat doven kunnen gaan en dat lammen je verstaan! 

Maar dat was juist het fascinerende aan die wonderdokter: hij werd beroemd door mensen te behandelen voor kwalen die ze niet hadden en hij werd rijk door zich te laten betalen voor genezingen die, bij daglicht bekeken, helemaal geen genezingen waren. Om lammen te kunnen leren horen heb je echt geen wonderdokter nodig!

En toch laten mensen zich telkens weer door dergelijke bedriegers vangen. Iemand belooft iets, en verwijst daarbij op zogezegde goede resultaten, die er eigenlijk helemaal niet zijn, en iedereen gaat er enthousiast op in.  

Je laten vieren – zonder eigenlijk iets gepresteerd te hebben – dat is een kunst die door sommigen, vooral in de politiek, nog steeds met bravoure wordt beheerst.   

Maar het is een kunst met korte benen en haar roem is nog twijfelachtiger. Want iedereen die met mensen te doen heeft en er mee omgaat, moet zich er steeds aan laten meten of zijn inzet voor die mensen uiteindelijk nuttig is geweest of niet.

Een werking die, zoals die van dokter Grijzenbaard, krukken aan de doven en hoorapparaten aan lammen geeft, zal niet lang bestaan. Die zondagspreken liggen op maandag bij het oud papier. Elke inzet, elke handeling, wordt gemeten aan het nut dat ze voor de mensen heeft gebracht. 

Dat geldt niet alleen voor het dagelijkse leven of voor de politiek. Ook de Kerk wordt daaraan getoetst.  De vroegere Bisschop van Evreux, Mgr Gaillot, drukte het als volgt uit: “Een Kerk die niet dient, dient tot niets.”

Of de Kerk werkelijk ageert in de zin van het Evangelie toont zich alleen daardoor dat haar werking bijdraagt aan het welzijn en het geluk van de mensen. Feesten en vieringen kunnen nog zo feestelijk zijn, waar het echt op aankomt is of de Kerk de vragen van de mensen ernstig neemt, of ze hun zorgen begrijpt en of ze, net zoals Jezus, de mensen in het middelpunt zet – en niet een aantal willekeurige principes en voorschriften. Daaraan kunt ge herkennen of ze een Kerk van Jezus Christus is of niet.   

Jezus van Nazareth echt te kunnen beleven, alle dagen in zijn nabijheid te mogen zijn, dat moet toch een heerlijk weldoend gevoel zijn geweest. Hij was niet iemand die alsmaar luchtkastelen bouwde maar Hij sprak gewoon over die dingen die er voor de mensen op aan kwamen, waar ze echt om gaven. En Hij praatte er niet alleen over,  maar Hij deed er ook iets aan! En dat niet zoals al die andere wonderdoeners die zich meestal om niemendal lieten vieren.    

Hoe staat het ook weer in het Evangelie? Buiten zichzelf van bewondering zegden ze: “Hij heeft alles goed gedaan, Hij maakt dat de doven horen en de stommen spreken.   

En dat hebben ze zo ook opgeschreven, in de overtuiging dat het niet alleen belangrijk was voor de mensen van Zijn tijd, maar dat Jezus ook ons leven wil verlichten, dat Hij ook in mijn leven wil werken, en dat is goed voor mij en helpt me echt vooruit.   

Die toezegging koester ik, aan die belofte wil ik me houden. Ook wanneer de omstandigheden in mijn leven dikwijls heel anders zijn, ook wanneer ik soms, hier en daar, goede redenen meen te zien om aan Gods goedheid te twijfelen, ook wanneer de politiek of het beeld van het instituut Kerk me soms tegen de borst stuiten. Daar wil ik me aan houden, aan de hoop, neen, aan de belofte dat ook ik uiteindelijk over die Jezus zal mogen getuigen: Hij heeft er voor gezorgd dat ik mijn leven kon leven, Hij heeft me geen loze beloften gedaan, maar Hij heeft werkelijk alles goed gedaan!  Amen.