In trouw dag aan dag kiezen

Driemaal kiezen. Elk van de drie lezingen brengt de keuze ter sprake. Het volk van Israël koos in Sichem voor de Heer (Joz. 1-18). Petrus en de leerlingen blijven Jezus trouw, ondanks de ontrouw van vele (Joh. 6,60-69). Jezus de Heer zelf heeft voor zijn kerk gekozen (Ef. 5,21-32). Zelfs als we op automatische piloot leven, kiezen we voortdurend. Kiezen hoort bij het leven van een mens. Zo ik de dag overloop, is alles als vanzelfsprekend verlopen, ik ben opgestaan, ik heb de wagen genomen naar het werk, ik heb gegeten, ik heb gebeden, ik heb voor de computer gezeten, ik heb mensen ontmoet. Het schema van elke dag, als vanzelfsprekend en toch zoveel keuzes. Ik had een kwartier vroeger kunnen vertrekken, een andere weg nemen, kiezen tussen warme schotel of koude schotel, niet naar een afdeling gaan, een gesprek inkorten. Een vervelende zin De apostel Paulus staat slecht aangeschreven in feministische kringen. Hij heeft immers een aantal zware uitdrukkingen over de vrouwen. Deze moeten volgens hem zwijgen in de kerk en hij hield zich bezig met vestimentaire voorschriften voor de gebedsbijeenkomsten. Zijn woorden over onderdanigheid van man en vrouw interpelleren en storen. Zij stroken weinig met de hedendaagse omgangsvormen en volwaardig partnerschap. In matriarchale culturen lagen de verhoudingen anders en was de vrouw het hoofd van het gezin. De onderdanigheid van de vrouw aan de man bracht haar tot een ondergeschikte positie en in een juridisch statuut waar ze nauwelijks rechten had. In de praktijk zijn de kaarten soms anders verdeeld zodat de echtgenote alle binnenlandse problemen beheert en beslecht en waarbij de man zich kan bezighouden met de grote wereldproblemen. “Bij ons zijn er hoegenaamd geen problemen”, beweerde Robert. “De eerste helft van de maand doet mijn vrouw haar goesting en de tweede helft doe ik haar goesting.” De realiteit is complexer. Achter een mooie façade kan huislijk geweld schuil gaan. Mocht alles vlot gaan, er zouden geen vluchthuizen voor mishandelde vrouwen moeten bestaan. Gelijkwaardig We mogen Paulus niet vastspijkeren op de ene zin over de onderdanigheid. Deze is immers opgenomen in een groter geheel waarin Paulus de onderlinge wederzijdse liefde benadrukt tussen man en vrouw. Deze heeft haar basis in de trouwe liefde van Christus voor zijn kerk. Mannen en vrouwen, willen jullie weten hoe sterk de liefde is en hoe ver ze reikt, kijk dan naar deze band tussen Christus en zijn kerk. Hij zal haar nooit laten vallen, want hij heeft er zijn leven voor gegeven. Willen jullie het mysterie bevroeden van de onafscheidbare band tussen Jezus, het hoofd van de kerk en zijn lichaam, let dan op de sterke liefde tussen man en vrouw. Paulus brengt de grote bevrijdende visie van het boek van de schepping in herinnering. Daar werd de gelijkwaardigheid van man en vrouw reeds verkondigd. God schiep de mens, man en vrouw schiep hij hen. “Daarom zal de man vader en moeder verlaten om zich te hechten aan zijn vrouw en die twee zullen één zijn.” Paulus heeft de gelijkwaardigheid tussen man en vrouw nog op andere plaatsen bevestigd, vooral in de brief over de vrijheid, die hij richtte tot de Galaten. Christenen worden nieuwe mensen door Christus. Er kan, zegt Paulus, geen sprake meer zijn van Jood of Griek, heer of slaaf, man of vrouw. “U allen zijt immers één in Christus Jezus” (Gal. 3,2). Christus en de kerk De profeet Osee gebruikte het beeld van de huwelijksliefde met haar lukken en mislukken als beeld om de geschiedenis te duiden tussen God en Israël. Paulus denkt in diezelfde lijn. Christus is de bruidegom van de kerk. Hij en de kerk horen samen. Al dikwijls is er geprobeerd om deze band door te knippen. Mensen kunnen zich laten begeesteren voor Christus, maar ergeren zich en niet zonder reden aan de al te menselijke en zondige kerk. “Christus ja, de kerk neen.” Christus en zijn kerk zijn niet hetzelfde. Veel kwaad is al geschied wanneer mensen zich in plaats van Christus stellen en zijn woord en zijn gezag misbruiken. De kerk, zij moet allereerst naar het Woord van Jezus luisteren, deemoedig en beschikbaar. Sint Augustinus verdedigde de band tussen Christus en de kerk tegenover hen die moeite hadden met al het onkruid op de akker. ‘Christus en de kerk zijn twee, zo predikte hij, in eenzelfde vlees. Bekijk haar afstand en zijn heerlijkheid. Ze zijn twee. Ja, ze zijn onderscheiden, want de kerk is niet het Woord; ze was niet diegene die van bij den beginne bij God was. Ze heeft niet, zoals de Heer, alles gemaakt.” Maar, zegt St.-Augustinus: “Jezus is mens geworden.” De menswording zet zich door in de kerk. Jezus lijdt nog wanneer zijn ledematen lijden. Hij verlaat de kerk niet, zelfs niet in haar zondigheid. Hij zegt zijn verbond met haar niet op. Zijn liefde is blijvend. Een verbond Binnen een gezin hoeft geen ondergeschiktheid van man en vrouw tegenover elkaar. Beide zullen ze samen hun talenten en vaardigheden aanwenden om elkaar en hun kinderen gelukkig te maken. Samen staan ze voor grote uitdagingen. Er wordt zoveel geëist, zo dikwijls zijn mensen overvraagd. Een gezin staat voor economische eisen. Het geraakt uit zijn voegen wanneer het geen uitzicht heeft, doordat er geen werk beschikbaar is. Man en vrouw zijn geroepen een stevig partnerschap uit te bouwen doorheen het avontuur van het anders-zijn. Samen staan ze in voor de opvoeding van hun kind en dit in een tijd waar zoveel invloeden van buitenaf binnenkomen. Man en vrouw hebben de taak zich cultureel te ontwikkelen. Ze hebben hun hobby’s en eigen contacten. Er wordt aangeklopt voor hun medewerking aan het verenigingsleven. Zoveel taken, zoveel rollen komen op hen af. De trouw tussen Christus en zijn kerk geeft een impuls aan de liefde tussen man en vrouw. Hun gezin is gebouwd op een liefdesverbond. Het kerkelijk wetboek bepaalt het huwelijk allereerst als een verbond waardoor man en vrouw een algehele levensgemeenschap vormen. Dit verbond is gedragen door een liefde die trouw is en die deze niet terugtrekt bij last en moeilijkheden. Kiezen voor de kerk en trouw blijven aan die keuze. Een opdracht waarin we elkaar willen ondersteunen.