21° Zondag B (2012)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 419 niet laden
Vroeger, misschien nog wel steeds, had je van die boekenclubs. De "E.C.I." was een bekende. Wat hield dat in? Je mocht drie gratis boeken uitkiezen. Maar je werd dan wel lid van de boekenclub en je was verplicht om minstens een jaar lang maandelijks een boek te bestellen uit de folder die  dan kreeg je automatisch wat men noemde "het kroonboek". Na een lidmaatschap van een jaar kon je het opzeggen. Als leesgrage puber, zo herinner ik mij, heb ik mijn ouders wel eens zo ver gekregen: dat wij lid werden van die boekenclub. En ik zocht dan wel het boek uit natuurlijk. Ja, wat deed je als kind je ouders soms áán.

En wat deden zij jou aan... Ze hebben je als zuigeling bijvoorbeeld laten dopen. Daardoor ben je deel uit gaan maken, ja "lid geworden", van de kerk. En dat doopsel is wat dan genoemd wordt "een eeuwigdurend merkteken". Dat wil zeggen: je kunt er, anders als bij de boekenclub; - je kunt er niet meer van af. Je kunt niet "ont-doopt" worden of zo. Eens gedoopt, altijd gedoopt. En wat zit daar niet allemaal aan vast? In de loop van je leven kun je jezelf daarvan bewust worden, er bij stil gaan staan en jezelf ook gaan afvragen: wil ik dit eigenlijk allemaal wel? Wil ík dit wel?

Neem bijvoorbeeld de tweede lezing vandaag, uit Paulus' brief aan de christenen van Efeze, dat hele verhaal over de vrouw-manverhouding: "Vrouwen schikt u naar uw man als naar de Heer, want de man is het hoofd van de vrouw, zoals Christus het hoofd is van de kerk." (...) "Zoals de kerk zich schikt naar Christus, zo moet ook de vrouw zich in alles naar haar man schikken". Bij de SGP vinden ze dat ze wat zo'n Paulus hier te berde brengt uiterst serieus en heel letterlijk moeten nemen. Mensen, de mannenbroeders in hun zwarte pakken, zijn het er misschien ook wel van harte mee eens. En hoe zit het met hun vrouwen? En met ons? Wat vinden wij ervan? Wat vind ik, wat vindt u, wat vind jij ervan? Nogal wat katholieken zitten met wat zo'n Paulus bijvoorbeeld op dit punt naar voren brengt in hun maag. Je bent er maar mooi klaar mee. Je neemt het eventueel maar "op de koop toe". Maar gelukkig ermee? Nee. Je bent nu eenmaal lid van de club. En zou je vanwege zo'n punt er uit willen stappen, je lidmaatschap op willen zeggen? Ja, dat is ook weer zo wat, geen aantrekkelijk perspectief voor veel mensen, om niet te ze zeggen: een beetje een eng idee. Want dan zou je jezelf afsnijden van je roots, want je komt nu eenmaal uit een Rooms, een katholiek, een christelijk nest... En... wat Paulus hier zegt, daar valt de bijbel toch ook niet mee samen? De bijbel, Jezus, de Kerk, het geloof, dat is toch nog veel meer... Dat is toch ook de muziek en de kaarsjes, de beelden, Maria en de mis... En het is toch ook geen take it or leave it? Je hoeft toch ook niet alles voor zoete koek te slikken om er bij te mogen blijven horen? Je mag er toch wel op je eigen manier in staan en het toch wel op je eigen manier doen?

Ach ja mensen... Ik denk: het is in elk geval goed om te weten dat je er vrij in bent, dat je daar zelf een keuze in mag en kunt maken. Je bent niet verplicht om te blijven. Je kunt ervoor kiezen om niet langer lid van de kerk te blijven, om jezelf zoals dat heet "uit te schrijven", zoals je ook je lidmaatschap van de boekenclub kunt beëindigen. Je kunt en je mag Paulus loslaten. En je kunt en je mag ook Jezus loslaten. Als je wilt.

Maar wil je dat? In de eerste lezing vandaag, uit het boek Jozua stelt Jozua de mensen voor de keus: Als je niet voor de Heer kiest, om Hem te dienen, wie of wat wil je dan wel dienen vraagt hij. Wil je wel iets of iemand dienen kunnen wij er als vraag aan toevoegen. Jozua zegt: "Ik en mijn familie, wij dienen de Heer." En wij horen dan dat het volk antwoordt: "Wij denken er niet aan de Heer te verlaten en andere goden te dienen." Want: "De Heer onze God heeft ons en onze vaderen uit Egypte geleid, uit het slavenhuis". En: "Hij heeft ons beschermd op al onze tochten." En "De Heer heeft (...) volken voor ons verdreven." "Ook wij willen de Heer dienen, Hij is onze God." Wat betekenen, veelgeliefden, wat betekenen deze woorden voor ons? Wat betekenen ze voor jou? Is er in jouw leven sprake, of sprake gewéést, van zo'n "slavenhuis"? Ik denk: Syrië is het op dit moment. En: een relatie kan het zijn. Blijf je er in? Of stap je, of breek je er uit? Lukt het je? Is het je reeds gelukt? Welke kracht of macht heeft jou dan daartoe in staat gesteld? Kun je zeggen: dat is mijn God geweest met de hulp waarvan ik dat gekund heb, waardoor ik dat slavenhuis achter mij heb kunnen laten? Heeft Hij je beschermd? Heeft Hij je ruimte gegeven, innerlijk en temidden van de andere mensen, want dat gaat altijd samen..? Jouw geloof, jouw God, zou jouw vrijheid moeten dienen dunkt mij. Je moet er in die zin echt "wat aan hebben" ben ik geneigd te denken in het licht van die eerste lezing uit Jozua vandaag.

Het evangelie van deze zondag is het vervolg  van dat van verleden week waarin het ging om het eten van Jezus' lichaam en het drinken van Zijn bloed. Als je dat niet doet, "dan is er geen leven in u", zo werd gezegd. "Dat zijn harde woorden. Wie kan daar nog naar luisteren?" horen we vandaag. Er wordt gemord. Mensen ergeren zich. En "velen van zijn leerlingen keerden Hem de rug toe en trokken niet langer met Hem mee." Ze schreven zich uit. Niet langer lid van de club. "Er zijn er onder jullie die niet geloven" zegt Jezus. En: "Niemand kan naar Mij toe komen, tenzij hem dit door de Vader geschonken is." Geloven is een gave. Het moet je gegeven zijn. Het moet je gegeven worden. Je kunt het. Of je kunt het niet. "Jullie willen toch niet óók weggaan?" vraagt Jezus aan die kleinste, intiemste kring rondom hem, aan "de twaalf". Het klinkt wat spottend, een beetje cynisch eigenlijk. Jezus is van dat vertrek van die "velen van zijn leerlingen" die "Hem de rug toekeerden" helemaal niet onder de indruk zo lijkt het. Hij raakt er niet van in paniek. Het brengt Hem niet uit z'n evenwicht. Het gaat Hem duidelijk niet om de macht van het getal. Op bevestiging door zoveel mogelijk mensen, daar zit Hij duidelijk niet op te wachten. Daar is Hij niet van afhankelijk. "Ga maar lekker weg." Nou, dát zegt Hij nog net niet, maar daar tendeert het wel naar... "Jullie willen toch niet óók weggaan?" En Petrus zegt dan: "Maar Heer, naar wie zouden we gaan? In uw woorden vinden we inderdaad eeuwig leven. Wij geloven vast dat u de heilige van God bent." Kunnen wij, kun jij het Petrus nazeggen? Spreekt hij ook namens jou? Uit Petrus' woorden spreekt een volstrekt vertrouwen, volstrekte overgave. Beleef jij Jezus ook zo? Heeft Hij ook jouw volkomen vertrouwen? Durf ook jij jezelf helemaal, zonder voorbehoud aan Hem toe te vertrouwen? Spring maar gewoon. Er kan je niets gebeuren. Hij is er. En Hij houdt je vast, hoe dan ook. Ik denk: dát is christelijk geloof, dát is geloof in Jezus Christus.

Kom ik nog even terug op de tweede lezing, op Paulus. "Mannen, heb uw vrouw lief, zoals ook Christus de kerk heeft liefgehad en zich voor haar heeft overgeleverd." "Mannen moeten hun vrouwen liefhebben, als waren die hun eigen lichaam. Wie zijn vrouw liefheeft, heeft zichzelf lief. Want niemand heeft ooit zijn eigen lichaam gehaat; integendeel: hij voedt en koestert het, zoals Christus de kerk." Geloven, christelijk geloven, dat is, denk ik, in het licht van deze woorden, dat is dan: weten, voelen, ervaren, dat je grenzenloos wordt bemind, dat Hij alles voor je wil doen omdat Hij helemaal achter je staat. Ik denk, veelgeliefden: dan is geloven zo moeilijk niet meer. Van zo iemand, van zo'n God, van zo'n partner, van zo'n vriend, wil je jezelf helemaal niet losmaken. En door zo iemand laat je jezelf natuurlijk graag leiden. Moge het voor u en voor mij dan ook zó zijn. Mogen wij in die zin groeien in geloof. Amen.