# Een verwachtingsvol begin (1999)

- Auteur: Michel Hagen
- Datum: 27 november 1999
- Liturgie: B-cyclus · Advent · 1e zondag van de Advent · paars
- Bron: https://preken.be/b/advent/1/een-verwachtingsvol-begin-1999/


Weest op uw hoede, weest waakzaam. Wat heeft dat met het thema: ‘een
verwachtingsvol begin’ te maken? U weet van ons jaarthema: ‘Een nieuw begin’,
Vanaf deze eerste Advent zondag tot en met het feest van Christus Koning
volgend jaar zullen we met dat thema werken. De komende zondagen zal dat
begin steeds terugkomen, vandaag een verwachtingsvol begin, volgende week
een troostvol begin, daarna een blij begin en de vierde zondag een wonderlijk
begin. Dat alles heeft natuurlijk te maken met het komende millennium,
we staan vlak voor een nieuw begin van een volgende duizend jaar. We willen
daarom stilstaan bij dat eerste begin, hoe het allemaal begon. Dat is ook
de bedoeling van de Advent. Stilstaan, bezinnen, het hart richten op de
dag die komt, Kerstmis, waarop we vieren dat het 2000 jaar geleden begon,
opnieuw begon, God heeft toen een nieuw begin gemaakt.

Daarom vandaag het thema: een verwachtingsvol begin. Maria is in verwachting
van Jezus, dat zijn we ons bewust, maar de lezing noemt het nog niet, dat
horen we pas op de vierde zondag. Wat is dan die verwachting? Jezus geeft
een voorbeeld in het Evangelie: de huisbewaarder verwacht zijn heer elk
moment thuis. Die verwachtingsvolle houding maakt hem waakzaam. Je zou
ook een ander voorbeeld kunnen gebruiken. Een dochter verwacht haar eerste
kindje. Haar moeder, de aanstaande oma, wacht op een berichtje dat elk
moment kan komen. Het wordt al laat, maar ze wil niet gaan slapen. Ze is
verwachtingsvol en dat maakt haar waakzaam. Een zoon komt als militair
terug van een vredesmissie. Zijn vader gaat naar het vliegveld maar het
vliegtuig heeft vertraging. De vader blijft heen en weer lopen en ziet
van tijd tot tijd naar de lucht, alsof hij vliegtuig met zijn blik naar
zich toe wil halen. Hij verwacht zijn zoon weer thuis en die verwachting
maakt hem waakzaam. Wie iets verwacht, wordt waakzaam.

Vandaag begint de Advent, wat verwachten wij daarvan, wat is ons verwachtingsvolle
begin? Laten we te rade gaan bij de lezingen. Voelt u zich ook wel eens
klein en onmachtig, kijkend naar zoveel onrecht en ellende in de wereld.
Hoe meer televisiecamera’s wereldwijd, des te meer ellende wordt er dagelijks
over je uitgestort. Maar het kan ook heel dichtbij komen. Sommige mensen
lijden ook aan het geloof. Zij zien het geloof gaandeweg veranderen, vager
worden, ieder heeft zijn of haar eigen geloof. De kerken lopen leeg, normen
en waarden veranderen en dikwijls niet ten goede. Er zijn mensen die daaraan
lijden, die zich afvragen waar het naar toe gaat. Dat kan ook gelden voor
natuur en milieu, het kan gelden voor de rechtspraak, voor de waarde van
het leven. Mensen kunnen lijden aan deze tijd.

Zoiets gold ook voor Jesaja, de eerste lezing is een gebed. Jesaja stort
zijn hart uit voor God. Hij noemt God ‘onze Vader’. Later zal Jezus ons
op dezelfde manier leren bidden. Jesaja bidt: ‘Waarom, Heer, waarom liet
U ons afdwalen, zodat ons hart verstokt raakte, we volhardden in het kwaad,
niemand die eraan dacht uw Naam aan te roepen. Heer wij zijn toch slechts
het werk van uw handen; we zijn klei, Gij zijt de boetseerder’.

Jesaja bidt. Hij bidt niet zomaar voor zichzelf, hij bidt voor heel
het volk, ‘Zie op ons neer, wij zijn uw volk’. Jesaja ziet de ellende en
zegt, het is gewoon onze eigen schuld. Tegelijk zegt hij tegen God, waarom
hebt U het zover laten komen? En in het vervolg ligt het antwoord besloten,
in zijn gebed spreekt hijzelf het antwoord uit. ‘Gij had ons prijsgegeven
aan onze zonden’. Een wereld kan zondigen, zonder het te weten. Een wereld
kan dwars tegen Gods bedoeling ingaan, zonder daar erg in te hebben. Een
wereld kan vastzitten in haar eigen ideeën en niets van God willen
weten. Dan blijkt hier dat God wacht. God wacht en wacht totdat wij zo
verstrikt zijn in de zonde, dat we om hulp gaan roepen. God wacht totdat
wij ons bewust worden dat we Hem nodig hebben, dat we zijn raadgevingen
niet kunnen verwaarlozen. God wacht, met pijn in het hart, maar God kan
niets doen zolang wij tevreden zijn met ons zelf, met onze wereld, met
wat we hebben en doen. God wacht, totdat wij eraan toe zijn. Dat verwachtingsvolle
begin, gaat dus niet alleen over ons, maar ook over God.

Terug naar Jesaja. Hij bidt, met aandrang. Keer U weer tot ons. Hij
durft iets van God te verwachten. Hij verwacht dat God medelijden heeft
met ons en ons te hulp komt, en dan zegt hij iets bijzonders: ‘Scheur toch
de hemel open, en daal af....’ Anders gezegd: ‘kom toch naar ons toe, bemoei
U ermee, kom kijken en zie hoe ellendig een leven zonder U is. Grijp toch
in, U alleen kunt echt iets veranderen. Boetseer ons opnieuw, en vorm ons
naar uw beeld, zoals het de bedoeling is geweest’. ‘Scheur toch de hemel
open, en daal af....’

Zal Jesaja er aan gedacht hebben, dat wat hij in beeldspraak vroeg;
‘God, daal af’, dat het ooit werkelijkheid zou worden?

Misschien! Hij durfde in ieder geval iets van God te verwachten. En
in een tijd dat bijna niemand meer aan God dacht, bijna niemand zocht naar
Gods bedoeling, was hij waakzaam in zijn gebed, durfde hij bij God aan
te kloppen. Hij was verwachtingsvol naar God toe en zo maakte hij een nieuw
begin. Op zijn gebed kon God weer een begin maken. In hemzelf, in anderen.
Zijn klacht drong door tot Gods hart en maakte een nieuw begin mogelijk.

En als God dan opnieuw begint, dan overtreft Hij onze stoutste verwachtingen.
Wat Jesaja in zijn nood bidt, gaat God doen.

Jesaja was waakzaam. Jezus roept ook ons op om waakzaam te zijn. Wat
is die waakzaamheid. Hij gebruikt het beeld van een deurwachter, een huisbewaarder.
Iemand die niet de baas is, maar wel alles regelt voor een ander. Die dus
de baas kan spelen, die kan doen alsof hijzelf heer van het huis is, zolang
de echte heer wegblijft. Zo schetst Jezus een beeld van onze tijd. Wij
zijn zulke huisbewaarders. Hij vertrouwt ons huis en haard toe, maar we
moeten het niet als ons eigendom beschouwen, we hebben het te leen, we
moeten het eens weer teruggeven. Wees dus waakzaam. Bewaak de begeerten
van je hart, zorg dat je aandacht niet verflauwt. Wees bereid verantwoording
af te leggen voor je doen en laten, elk moment van je leven, van dit jaar,
van deze dag, elke uur, elk moment.

Is dat niet krampachtig? Is dat niet een oud model van heren en knechten?
Het is een voorbeeld dat Jezus ons aanreikt. Hij schetst de werkelijkheid,
Hij spreekt de waarheid en die waarheid maakt ons vrij. Op een goed moment
zal Hij ons geen knechten meer noemen maar vrienden. Op een goed moment
zal Hij ons aanspreken als kinderen van de ene Vader, en noemt Hij ons
zijn broeders en zusters en moeders. Op een goed moment zal Hijzelf rondgaan
om ons te bedienen. Op een goed moment sterft Hij uit liefde voor ons.
En wat is dan zijn hoop? Dat wij trouw zijn aan onze opdracht. Niet zomaar
omdat het moet, omdat wij knechten zijn; maar omdat wij Hem van harte willen
dienen, dat er liefde is in ons hart en wij met verwachting uitzien naar
zijn wederkomst. Die liefde zoekt Hij. Wie bemint is waakzaam. Wie waakzaam
is, slaapt niet maar staat klaar. De liefde stelt ons ertoe in staat.

Wie God bemint zal Hem als een redder in zijn huis ontvangen. God zal
de stoutste verwachtingen overtreffen. Doe ons, Heer uw genade aanschouwen,
laat komen uw heil over ons. Wie bemint en bidt zoals Jesaja, zal ervaren
wat het betekent dat Jezus’ naam betekent: ‘God redt’. Ja, God zal
je redden. Hij is al begonnen. Amen.

