Evangelieprikje 2014

Soms is een verhaal zo krachtig, zo sprekend dat veel uitleg het alleen maar kapot kan maken. Ik denk dat dit vandaag ook het geval is met de lezingen. Na de Palmprocessie mochten we horen hoe Jezus – zoals de profeet heeft voorspeld – in Jeruzalem een warm onthaal kreeg. Het zal waarschijnlijk wel een topmoment geweest zijn voor Jezus te mogen beseffen dat de dingen die Hij deed en zei op zoveel enthousiasme onthaald werden. Wij hebben allemaal van die topmomenten nodig waarbij anderen ons bevestigen in wat we aan het doen zijn. Wie die momenten niet meemaakt, is echt arm en is een levende vraag naar aandacht voor christenen.

Vandaag in de kerk geen happy-end maar een happy-beginning, want wat volgt in het evangelie, is minder fraai. Het enthousiasme en het lof dat Jezus bij zijn intrede te beurt viel, ebt vlug weg, daarbij een handje geholpen door bepaalde mensen uit de heersende godsdienstige klasse die in Jezus een concurrent voor het systeem zagen. Ook hier niks nieuws onder de zon: wie vandaag nog opgehemeld wordt, moet beseffen dat het heel vlug kan keren. En ook vandaag nog is het zeer moeilijk verandering te weeg te brengen, kijk maar naar de weerstand die paus Franciscus ondervindt in zijn pogingen om een goed christen te zijn, belangrijke machtsgroepen (dat is op zich al niet evangelisch) weigeren macht af te geven en botsen dus met de nieuwe paus.

En dan komt de gekende tragiek op gang, te beginnen met het afscheid nemen, het verraad door Judas, de verloochening door Petrus, de ondervragingen, de geseling en de kruisdood. Het zijn stuk voor stuk dingen die we ook allemaal in ons leven kunnen meemaken, al durf ik te hopen dat ze minder grote gevolgen hebben dan in dit oerverhaal. Bij het lezen van dit verhaal durven we nogal eens het proces maken van Judas en Petrus. Natuurlijk, de dingen die ze deden roepen weinig sympathie op. Nochtans, ik denk dat velen van ons zich beter kunnen identificeren met een Judas of een Petrus dan met een Jezus die het lijden ondergaat. De evangelies laten ons niet in het hart van Judas kijken, we hebben er dus het raden naar wat er in die man zijn geest omging. Het is niet onwaarschijnlijk dat Judas hier het prototype is van heel wat joden die vinden dat Jezus hen verraadt door niet het zwaard op te nemen tegen de Romeinen. Misschien hoopte hij dat door de gevangenneming er wel een opstand tegen de Romeinen ging uitbreken. Misschien … Misschien was Judas gewoon iemand die eieren voor zijn geld kocht toen hij inzag dat het de verkeerde kant opging met Jezus. Misschien … we zullen het nooit weten, maar we doen altijd wel alsof we het weten en dus ons het recht mogen toe-eigenen om te oordelen. Zo zijn sommige mensen ook hard in hun oordeel over Petrus die Jezus verloochent. Uiteraard minder erg dan Judas, maar toch … Nochtans denk ik dat er veel mensen in hun leven op een bepaald moment Jezus verraden of verloochenen. Wij leven in Vlaanderen en daar neemt niemand aanstoot aan je levensovertuiging, ook al vinden sommige mensen het al lastig om een kleine minderheid te zijn/worden en dus te moeten voelen hoe jarenlang de kleine minderheid van ongelovigen zich gevoeld hebben tijdens de katholieke overheersing.  Maar zou je je geloof trouw blijven als het je je leven zou kunnen kosten? Maar het hoeft zo extreem niet: durven wij nog getuigen dat we christen zijn en dat we geloven in die Jezus, zelfs in zijn verrijzenis? Ik heb in ieder geval weinig leerlingen die dat luidop in de klas willen zeggen, ik heb er wel een paar die het in de gang komen vertellen maar die smeken om het niet aan de klas te vertellen.  “Vertel aub niet dat ik misdienaar ben”. Net zoals ik wil oproepen om niet te hard te zijn voor Judas en Petrus, zo vraag ik ook niet te hard te zijn voor deze jongeren en voor andere mensen die de durf, de moed, het geloof nog niet hebben om er voluit voor te gaan. Maar het is ook een oproep om elkaar daarin te ondersteunen.

Maar laten we door alle overpeinzingen over Judas en Petrus de centrale figuur niet vergeten: Jezus. Ook van Hem krijgen we van de evangelisten weinig inzicht in zijn psyche. Het moet verschrikkelijk zijn om verraden te worden door één van je vrienden, in de steek gelaten te worden door iedereen, gegeseld te worden om wie je bent, een pijnlijke marteldood te moeten sterven … Waarom laat God zoiets gebeuren? Waarom laat  Hij dit gebeuren met zijn Zoon? Wat voor een vader doet dit? Wie zal het zeggen? Is het een God die de mensen zo lief heeft dat Hij zichzelf -  Zijn Zoon – opoffert? Is het een God die alle tragiek van een mensenleven wil doorstaan om te weten hoe Zijn geliefde schepsel zich voelt? Hij had misschien het lijden kunnen wegnemen, maar dan moest Hij ingaan tegen de vrije wil van de mens. Laat het nu net typisch zijn voor de Bijbelse God dat Hij de mens wil vrij laten. De uittocht uit Egypte is daar het mooiste voorbeeld van. Echt liefhebben veronderstelt dat je die ander vrij laat, ook al doet hij dingen die niet goed zijn, ook al beantwoordt die je liefde niet. Dat is de prijs van de liefde, een prijs die Jezus zeer duur betaalt maar God laat het er niet bij …  Als je beseft dat iemand zo iets voor je doet, wat kan je dan anders dan dankbaar zijn? Wat kan je dan anders dan die mens loven om Zijn offer? Wat kan je dan anders dan die Mens te loven met een Palmtakje achter het kruisbeeld? Is het niet mooi dat we die Palmtakjes van de blijde intrede weer oprapen om te gebruiken als teken van lofbetuiging voor het lijden en de dood van Jezus? We proberen Jezus ook dan nog te volgen.  Een verdomd mooie vorm van recycleren … Wordt vervolgd.

(Hans Callaert)