# Goede Vrijdag (2008)

- Auteur: Hans Oldenhof
- Datum: 20 maart 2008
- Liturgie: A-cyclus · Vasten · Goede vrijdag · rood
- Bron: https://preken.be/a/vasten/goede-vrijdag/goede-vrijdag-2008-hans-oldenhof/


Er zijn naar mijn ervaring verschillende manieren om
pijn en verdriet uit de weg te gaan; manieren om ze niet
te voelen, niet echt onder ogen te zien. En dan gaat het
zowel over pijn en verdriet van anderen als van jezelf.
Eén manier is op afstand gaan staan. Allerlei gedachten
schuiven tussen jou en de pijn. Gedachten over wiens
schuld het is bijvoorbeeld. De schuld van die ander
natuurlijk. Je maakt je vreselijk boos; en de boosheid
dempt het verdriet. Maar de pijn verdwijnt niet.

Je kunt ook in gedachten de pijn en het verdriet
kleiner maken dan ze zijn: morgen zal het wel weer minder
zijn, misschien. Of: morgen ben ik sterker; morgen heb ik
geen alcohol meer nodig. Omdat ik morgen ga stoppen mag ik
er vandaag nog wel eentje nemen. Het werkt niet. Ook al ga
je niet drinken: alles wat je wegstopt, kleiner maakt dan
het is, het komt via de achterdeur terug. En mét de drank
of een ander middel komen er alleen nog maar problemen
bij.

Een andere manier om de confrontatie met je eigen pijn
of met die van een ander uit de weg te gaan is
sentimenteel worden; je helemaal focussen op de ellende,
er een theaterstuk van maken dat steeds weer opgevoerd
moet worden of waarover je steeds weer wilt praten. Zie je
niet hoe erg ik eraan toe ben! Maar ik heb je toch zoveel
goede adviezen gegeven! Waarom heb je die niet ter harte
genomen? Het koesteren van het lijden, en het bedelven van
een ander onder goedbedoelde adviezen: ze werken niet. Ze
brengen beiden van de regen in de drup.

Ik kom op deze gedachten door de tekst over de Lijdende
Dienaar. Het is een profeet; iemand die je ongezouten de
waarheid zegt, vanuit liefde, vanuit inzicht, vanuit een
scherp gevoel voor rechtvaardigheid. Misschien een profeet
die de gezagsdragers van zijn tijd beledigd heeft en toen
gevangen genomen is en uit de weg geruimd. Een profeet die
bij zijn gevangenneming niet in paniek is geraakt, niet is
gevlucht. Ook niet in gevoelens of gedachten. Integendeel.
Hij blijft innerlijk kalm. Met waardigheid staat hij voor
zijn rechters; met waardigheid gaat hij zijn dood
tegemoet. En juist zo is hij een spiegel voor zijn
vervolgers. Als ze echt naar hem durven kijken, vanuit hun
ziel, worden ze geconfronteerd met hun eigen haat, hun
domheid, hun lafheid, hun gewelddadigheid. Als ze het bij
zichzelf toelaten, zien ze dat hij zo anders is dan
zijzelf, zoveel meer gedragen door God. Ze zien hoe klein
ze zelf zijn, hoever ze af zijn komen te staan van het
goede. Sommigen komen misschien tot inkeer. Zo iemand die
tot inkeer gekomen is heeft misschien Jesaja geïnspireerd
tot zijn tekst. Een tekst over een profeet die je eerst
uit de weg wilde ruimen maar die door zijn hele wezen voor
jou een verlosser is geworden, een man die je de kracht
heeft gegeven een andere weg in te slaan.

Ik mediteer wel eens voor een icoon met het gelaat van
Christus. Ik mocht hem lenen van Paul Brenninkmeijer. Het
is maar een kleine icoon, maar voor mij is hij bijzonder.
Het heeft iets om langdurig in die ogen te kijken. Het is
die blik. Die blik die de Lijdende Dienaar van Jesaja ook
gehad moet hebben. Een blik die sommigen van zijn vijanden
tot bekering bracht. Maar hier is het de blik van
Christus. Hoe is het om Hem in de ogen te zien? Mijn
ervaring is: je komt tot jezelf. Je voelt zijn liefdevolle
aandacht. Hij nodigt je uit: kom maar voor de dag met wat
je op je hart hebt. Wat is je vreugde, wat is je verdriet?
Wat is je pijn, wat is je verlangen? Er is ruimte om je te
openen. Hij blijft ook zichzelf. Het is geen muur
waartegen je praat. Hij is een mens, de Mensenzoon. Nu
zult u zeggen: een icoon zegt toch niks terug? Mijn
ervaring is anders. Als je goed kijkt kan de icoon gaan
weerspiegelen hoe God aanwezig is in onze ziel en tot ons
spreekt. Als de stem van ons geweten, als het licht van
onze intuïtie, als de bron van de inspiratie die we
ontvangen, als een bron van troost en bemoediging.

Laat ik een voorbeeld geven. Je hoeft Christus niet te
vertellen hoe diep een mens kan vallen; hoe
verschrikkelijk mensen kunnen zijn. Hij heeft dat alles
ervaren. Hij is een man van smarten. Maar Hij koestert
zijn lijden niet. Hij heeft het gedragen. Hij heeft het
aanvaard als horend bij Zijn leven. Als ik zielig ga
zitten doen, als ik overloop van zelfbeklag, dan kijkt Hij
mij aan. Streng misschien, maar ook met mededogen. Alsof
Hij zeggen wil: “Kom te voorschijn vanachter dat verhaal.
Toon me je wonden, maar val er niet mee samen. Weet dat je
meer bent dan het product van je geschiedenis. Stop je
tranen niet weg. Maar kom ook los van de haat, die je
leven verzuurt. Kijk met mededogen naar jezelf én naar de
ander. Zoals Ik naar jou kijk”. De blik van de Heer op de
icoon wordt ondersteund door het gebaar van zijn
rechterhand. Hij zegent je. Op momenten dat ik denk: “Ik
kan het niet, ik durf het niet, ik ben te zwak”, juist dan
kan mijn oog vallen op die hand. De blik kan nog iets van
een oordeel hebben, maar in combinatie met de zegende hand
kan de icoon ineens uitdrukken: “Probeer het toch, Ik zal
je steunen, Ik ben met je, Ik zal achter je staan”.

We volgen vanavond Christus op zijn laatste gang als
sterfelijk mens. Door lijden en dood heen is Hij onze
Verlosser, onze Redder geworden. We zullen zingen: “Zozeer
heeft God de wereld liefgehad, dat Hij zijn eniggeboren
Zoon gegeven heeft”. Mogen we Hem werkelijk ontmoeten.
Laten we ons tonen aan Hem zoals we werkelijk zijn, met
licht en schaduw. Dan zal Hij ons zegenen.

