# Woestijntijd: Tijd van echter leven (2005)

- Auteur: Frans Mistiaen
- Datum: 4 februari 2005
- Liturgie: A-cyclus · Vasten · Aswoensdag · paars
- Bron: https://preken.be/a/vasten/aswoensdag/woestijntijd-tijd-van-echter-leven-2005/


Vastentijd is woestijntijd, en dat wil voor gelovigen zeggen\
een tijd van échter leven, meer waardevol leven.\
Hoe is dat mogelijk in de woestijn?\
\
Het Joodse volk had namelijk\
tijdens zijn veertig-jaar-durende trektocht ervaren\
dat de woestijn, ondanks al de ontberingen die zij er meemaakten,\
juist een plaats werd van grotere solidariteit met elkaar\
en van sterke verbondenheid met hun God.\
Gedurende die barre tocht moesten zij elkaar de hand reiken\
om samen vooruit te komen en iedereen mee te krijgen.\
Zij leerden met elkaar het schaarse water\
delen om allen te laten overleven.\
Kortom zij ontdekten er dat zij,\
ondanks de zeer beperkte uiterlijke middelen,\
een hechte gemeenschap werden,\
maar evenzeer dat hun God dan juist, als zij elkaar hielpen,\
heel tastbaar aanwezig was.\
Toen vooral hebben zij aan de lijve ervaren\
dat hun God geen verre, afstandelijke, hoogheilige,\
maar een heel nabije God was, die bevrijding bood,\
juist doorheen de zorg van mensen voor elkaar.\
Het was door die grote solidariteit\
en door die sterke verbondenheid met God daarin,\
dat de woestijn-periode voor hen hét voorbeeld werd\
van een menselijk leven van hoge kwaliteit.\
\
Volgens de bijbelse ervaring wordt God dus niet erkend\
in het negatieve van de woestijn, in de ontberingen zelf,\
maar wordt God ervaren in het positieve dat er gebeurt,\
ondanks de ontberingen.\
In onze christelijke spiritualiteit wordt God dus niet ontdekt als men\
zich alleen maar enkele beperkingen gaat opleggen,\
maar wordt God wel tastbaar ervaren\
daar waar de mensen het meemaken dat zij door elkaar bevrijd worden\
ondanks en doorheen\
de uiterlijke beperkingen die het leven blijkbaar met zich meebrengt.\
Wij zijn dus verkeerd als wij ons de vastentijd voorstellen\
als een periode van wilskrachtige verstervingen.\
Als wij zo beginnen dan is het grote gevaar\
dat wij in die uiterlijke ascese blijven steken,\
het belangrijkste missen\
en dus helemaal geen woestijnervaring meemaken\
zoals de Bijbel en de Kerk dat bedoelt.\
\
In het christendom begint de vasten niet aan de buitenkant,\
niet met uiterlijke beperkingen.\
Het eerste is de innerlijke vernieuwing.\
Wij mogen de woestijn maar intrekken\
als de eerste bekering reeds gebeurd is,\
als wijzelf het verlangen naar een meer waardevol leven aanvoelen,\
als de drang naar een nieuw Beloofde Land\
ons van binnenuit uitnodigt.\
Het heeft dan ook geen enkele zin\
dat wij ons verplicht zouden voelen om te vasten.\
Als wij vasten, dan is het omdat wij op een of andere manier\
innerlijk zelf reeds weten dat een vernieuwing ons deugd zou doen.\
En een vernieuwing gebeurt niet spectaculair,\
maar bescheiden en in het verborgene,\
door een moedig voornemen van ons hart.\
En als gevolg daarvan - en niet andersom -\
gaan wij ons leven dan ook uiterlijk\
anders organiseren, met andere prioriteiten.\
\
Het probleem is alleen dat wij\
de nood om te veranderen soms wel aanvoelen,\
maar dat wij aarzelen en schrik hebben om er effectief aan te beginnen.\
En dat is heel begrijpelijk.\
Want echte, geestelijke vernieuwing is steeds de vrucht\
van een pijnlijke, innerlijke tweestrijd:\
gaan wij verder leven in de dubbelzinnigheden\
die wij stilaan hebben opgebouwd\
of kiezen wij voor grotere echtheid?\
\
Als wij het echt willen\
dan zullen wij ook de echte middelen gebruiken.\
En zoveel goede middelen bestaan er nu ook weer niet.\
\
Het evangelie van vandaag stelt er drie voor:\
1. méér bidden in stilte en eenzaamheid,\
dus meer momenten van intense verbondenheid met God,\
2. méér aalmoezen geven aan onze medemensen,\
dus meer solidair zijn met elkaar\
en broederlijk delen, ook met de zwakkeren,\
3. méér vasten,\
dus meer dingen rondom ons loslaten en soberder gaan leven.\
Door gedurende een tijd uitdrukkelijk\
te bidden, te delen en soberder te zijn\
kunnen onze meest fundamentele relaties worden hersteld:\
onze verhouding met God,\
met de anderen en met de dingen rondom ons.\
\
Die periode mag niet te kort zijn.\
Echte vernieuwing, die geen strovuur wil zijn,\
heeft duurzaamheid nodig.\
De ervaring leert: veertig dagen.\
Veertig is in de Bijbel het symbolisch getal\
voor de tijd die nodig is opdat een project\
voldragen zou zijn, tot volle wasdom gekomen, levensvatbaar.\
Het duurt veertig weken in de moederschoot\
eer een mens geboren wordt.\
Het duurt veertig jaar in de woestijn\
eer een volk het Beloofde Land binnengaat.\
Het duurt veertig dagen in de vasten\
eer een mens tot een stukje nieuw leven verrijst.\
\
In een volgehouden woestijn-tijd,\
kunnen wij door geen enkel ersatz-troostmiddel\
meer bedwelmd worden:\
alcohol, pillen of ander wit poeder,\
plaatjes uit boekjes,\
TV-beelden om de tijd te doden, maar wellicht ook onze geest.\
Wanneer al die valse afgoden die wij ons hebben gemaakt\
worden weggeschuurd als door een zandstorm,\
dan blijft over wat echt is.\
Dan krijgen de echte verlangens van het hart weer een kans.\
Dan ontdekken wij dat er een leven bestaat dat echter is\
dan het leven met zijn compromissen, zijn maskers en zijn valsheid,\
dat wij voorlopig aan het leiden zijn.\
De woestijn is immers de plaats\
waar de fata-morgana's ontgoochelen\
en waar onze illusies vals blijken.\
Het is dus de tijd van de waarheid\
over onszelf, nogal pijnlijk soms,\
maar in werkelijkheid zeer heilzaam.\
\
Eigenlijk moeten wij die woestijn\
dus niet ver gaan zoeken\
of ons uit de wereld terugtrekken.\
De woestijn vinden wij als wij, in ons gewone leven,\
een tijdlang durven ingaan op ons diepste verlangen\
en gaan zoeken naar wat essentieel, waardevol en echt is.\
En de middelen daartoe\
hebben hun deugdelijkheid sinds lang bewezen:\
intenser bidden, méér delen en soberder leven.\
\
Aan allen een zalige woestijn-tijd!

