# Aswoensdag - afsluiting karnaval (1999)

- Auteur: Michel Hagen
- Datum: 16 februari 1999
- Liturgie: A-cyclus · Vasten · Aswoensdag · paars
- Bron: https://preken.be/a/vasten/aswoensdag/aswoensdag-afsluiting-karnaval-1999/


De clown. We hebben er heel wat gezien de afgelopen
dagen, hier in Poeldijk, in de Leuningjes, op de televisie, in Nederland,
in Duitsland. De clown is nog niet zo oud, eerst had je de hofnar en de
harlekijk. Pas later kwam de clown met zijn geschminkte gezicht, met de
brede lach over zijn gezicht, het zonnetje op zijn wang, de rood met witte
schmink, de te grote schoenen, de slobberkleding en de potsierlijke hoed.

U kent natuurlijk ook de verhalen van de droeve
clown, de paljas, de man die anderen aan het lachen brengt maar zelf door
verdriet verscheurd wordt. Dan moet de geschminkte lach de mistroostige
trek om de mond verbergen, het zonnetje op de wang haalt de droeve blik
uit de ogen, de grappen en grollen maskeren het eigen verdriet. Zijn wij
soms allemaal niet een beetje de clown, de harlekijn, de hofnar, de paljas?

Carnaval is afgelopen, de dagen waarin we ons
verkleden, vrolijk zijn en uitleven, waarin we de zorgen van alledag van
ons afzetten, vandaag is het aswoensdag; de veertigdagentijd begint. Vanavond
dus een korte bezinning op wat die veertigdagentijd eigenlijk is en wat
dat askruisje daarbij betekent.

De Joden kenden nog het gebruik van het in zak
en as zitten, wij kennen het alleen nog als een oude uitdrukking. In zak
en as zitten, dat is alle geneugten van het leven afleggen omdat iets droevigs
je heeft getroffen. Een tijd van rouw, waarin alle vrolijkheid ongepast
is geworden.

Toch is dat niet onze veertigdagentijd. De veertigdagentijd
is niet louter een rouwtijd, het is een tijd van bezinning, van herstel,
een tijd waarin je de maskers aflegt en bezig bent met de dingen die werkelijk
belangrijk zijn.

De maskers af, de schmink af, alles waardoor we
onszelf anders voordoen dan we zijn. Wat zijn we eigenlijk, stof en as,
mensen die een aantal jaren leven op deze aardbodem, mensen die veel goede
dingen willen, maar toch al te vaak tekortschieten. Wat zijn wij? Wat blijft
er over als we onze status kwijt zijn, als de uniformen of de mooie kleren,
de versierselen en de hoeden worden afgelegd?

de veertigdagentijd wordt vanouds een vastentijd
genoemd, maar dan denken we al te snel aan niet eten of drinken, aan soberheid
of onthechting en dat is prima, dat helpt, maar het gaat in de eerste plaats
erom dat we de tijd nemen om onszelf terug te vinden.

De veertigdagentijd zou je een soort jaarlijkse
retraite kunnen noemen voor iedereen. Je gaat niet naar een klooster (dat
is wel heel goed, maar hoeft niet), toch neem je wat afstand van de wereld
waarin je leeft. Je maakt tijd voor meer stilte, voor bezinning om jezelf
terug te vinden.

Jezelf terugvinden achter het masker, achter de
lach van de clown, achter het geschminkte zonnetje, jezelf in deze de werklijkheid
met open visier tegemoet treden. Dat zou egocentrisch en zelfs egoïstisch
kunnen klinken, een soort navelstaren, waarbij alles om jezelf draait.
En dat is het nu precies niet. De veertigdagentijd is een tijd om je te
bezinnen op wie jij echt bent en dan komt God om de hoek kijken.

Jezus houdt ons voor dat wij als mens alleen zullen
ontdekken wie wij zijn, als we God als Vader aanvaarden. Als we God de
ruimte geven, als we ons door God laten onderwijzen.

De meeste maskers zijn stoere maskers, sterke
maskers, maskers waarmee we aanzien krijgen. Maar als we ze afleggen, komen
er kleine en kwetsbare mensen tevoorschijn, mensen die twijfelen, die het
veel minder zeker weten dan ze doen lijken. God roept ons op om de mens
die daarachter verborgen zit naar boven te halen, naar voren te halen,
want daarin zit jijzelf verscholen.

Welke mens is dat? Volgens Jezus zit daar de mens
die medelijden heeft met iemand die in de ellende zit, die bescheiden blijft
als hij of zij iets goeds heeft gedaan, die niet te koop loopt met zijn
of haar goede daden.

Daartoe nodigt de veertigdagentijd ons uit; om
op zoek te gaan naar die mens in ons die durft te geloven ook al weet ons
verstand het niet zeker, die de twijfel voorbijgaat omdat hij durft te
vertrouwen.

Straks gaat de steek af (bij de Raad van Elf),
we ontvangen een kruisje op het voorhoofd of op het haar. We worden ons
bewust dat niemand van ons méér is dan de ander. Dat we allemaal
stof zijn, mensen die tijdelijk bestaan. Dat maakt ons nuchter en bescheiden.
Dit gebaar maakt duidelijk dat we deze tijd weer serieus in willen gaan.
De maskers gaan af, de clown is afgeschminkt, we willen weer meer tot onszelf
en de naaste komen en vragen God om ons te helpen. Amen.

