Bevrijd (2008)

De mooiste kerkelijke viering van het jaar
is de nachtmis… zeggen velen. De kerken puilen uit.
Stoelen bij. Dat is fijn: iedereen is welkom
wij zijn daar als tot gastvrijheid geroepenen heel blij mee, uiteraard.
Maar –zegt bisschop Augustinus-
‘de paaswake
is de moeder van alle vieringen’ zeg maar
de mooiste en belangrijkste viering van het jaar.
Een vroege paas hebben we dit jaar.
Maar ja: het was 22 maart volle maan
en op de eerste zondag na de eerste lente-vollemaan
horen we Pasen te vieren. Dat doen we dan ook.

Erg overtuigend is de lente nog niet
maar deze week voelde ik al heel even een lekker zonnetje
en toen wist ik het: het komt goed
de kou zal het niet lang meer houden
het einde van de macht van koning winter is in zicht.

Maar koning winter is niet zo gevaarlijk.
Er zijn andere machten die veel bedreigender zijn!
Het kwade geweld lijkt oppermachtig
en de wanhoop omdat wij dat niet kunnen overwinnen
maakt mensen bang en droevig.

Is daar nu niets tegen te doen?
Ja, samenkomen in protest tegen de wanhoop
deze nacht.

Achter in de kerk waren we net bezig met vuursteentjes
een klein vuurtje ontbrandde
waaraan een grote kaars werd aangestoken:
'Licht van Christus'
werd gezongen, tot driemaal toe steeds hoger.

En toen we allemaal onze kaarsjes hadden aangestoken
aan de grote paaskaars gingen we lezen.

De eerste bladzijde van de Bijbel:
'God sprak: er moet licht zijn!' En het kwam:

God dank: de eerste dag!

De oervloed werd opzij geschoven: er kwam land in zicht!
De aarde werd een goed land om in te wonen.
Het land aangekleed met groen gewas,
vogels vliegen langs het hemelgewelf
en dieren lopen in het vrije veld: alles is goed.

Is dat wel zo? Dieren worden 'geruimd' bij duizenden
en of de aarde nog wel zo goed is??

Als kroon op het geheel wordt de komst van de mens beschreven
die alles nog mooier zal gaan maken:
en uitbundig zongen we na de zeven andere tussenzang:
'zo werd het avond en morgen deze dag.'

In het verhaal mag God dan uitrusten omdat Hij ziet
dat alles goed, zeer goed is.

Is dat zo?? Mooi niet.
Het lijkt een verhaal uit een oude mooie droom.
Alles goed, zeer goed???
Nee hoor,
kijk maar naar de verharding in de harten van de mensen,
de steeds groeiende kloof  tussen arm en rijk,
de troosteloze situatie in Irak en Jeruzalem: Gods vredesstad.
En we weten het zeker
onze jongens en meisjes daar in het oosten  lopen veel gevaar.
In onze eigen parochie zullen we het steeds moeten meemaken
hoe mensen in de bloei van hun leven door ziekte
uit dit mooie leven worden weggerukt.

Maar de verhalenserie in de kerk gaat door.
Het tweede verhaal klinkt:
over het volk Israël dat uit de harde slavernij wordt verlost.

In de lente gaat Mozes
als gezant van God het conflict aan met de farao
en hij zal zijn volk voorgaan naar een nieuwe toekomst.
Geen zee gaat hem te hoog.

Als derde verhaal hoorden we het visioen van de profeet Ezechiël
die honderden jaren later leefde. Het volk was,
na enkele gelukkige eeuwen in Jeruzalem, in ballingschap gevoerd.
De levenden waren als doden.

In Ezechiëls  visioen richt een ruisende stormwind
de dode karkassen –waarmee gewoon levende
maar wanhopige mensen van Israël worden bedoeld- weer op.
Veel om te verwerken. Moeilijk te geloven.

Als hemels antwoord klonk dan
na drie Alleluia's het paasevangelie:
van Matteus  dit jaar.

Jesus, de aanvoerder van een nieuw mensenvolk, is vermoord.
In haast is hij in een graf gelegd.
Enkele vrouwen komen kijken bij dat graf.
En dan is er een aardbeving.
Afgelopen zondag hoorden we in het lijdensverhaal van Mattheus
waar Bach zijn Passion op componeerde,
hoe de aarde beefde toen Jesus stierf
een soort seismografisch protest.
Nu beeft de aarde weer: de steen wordt weggerold
en de stoere bewakers door Pilatus hier geplaatst
liggen plat op de aarde. Neen: God neemt het niet
de moord op zijn zoon en –wat meer naar onze tijd toe-
het zal toch niet waar wezen dat het geweld het laatste worod heeft!
De engel zegt tot Maria Magdalena:
‘je hoeft niet bang te zijn
Hij die je zoekt is verrezen
en ga de mannen gauw vertellen:
Hij gaat weer voor jullie uit!’

De vrouwen gaan de mannen op-peppen:
mensen worden uit hun wanhoop verlost
ze moeten verder gaan
en hun vriend en leidsman Jesus zal hun herder zijn.

Hij wil de voorganger zijn van een nieuw soort mensen
die alles niet bij het oude laten. Daden van gerechtigheid
en nieuwe initiatieven worden gevraagd en...
volharding tegen alles in.

Maria Magdalena en de andere Maria hebben hun werk goed gedaan
hun boodschap is doorgeven tot in onze dagen toe.

Mensen worden verlost uit hun angst, uit hun onzekerheid.
God heeft met kracht ingegrepen:
mensen zo bang en verlamd van angst
dat kan niet hoor!

De Hebreeuwse naam voor het land van de slavernij
waar Israel uit bevrijd was, ik kom nog even terug op de 2e lezing,
- de Joodse paaslezing -
is ‘Mitzrajiem’ letterlijk: ‘wurgland.’
Land van angst, beklemming, machteloosheid.
Helaas dat land is niet zo ver: het is dichtbij!
Nederland lijkt er een beetje op
vooral in deze dagen waarin mensen elkaara beledigen en bedreigen
waarin ministers in paniek tot kalmte manen.

Moeizaam kreeg Mozes toen in Egypte zijn mensen in beweging.
En dan moesten ze ook nog voordat ze weggingen
hun bevrijding al vast vieren door samen een paasmaal te houden.
Een opdracht die ook zal gelden voor alle latere generaties.

Als ze dat gehouden hebben volgt het vertrek
en de doortocht door de zee.
Dan gaan ze ?de woestijn in.
Niet om daar te blijven
maar om dwars door die woestijn de weg te gaan
naar een nieuw land waar het goed leven zal zijn.

Ze droegen een grote ark, een kist mee, met daarin het reisprogramma,
de twee stenen platen met de 10 geboden erop gegrift:
‘Ik ben de God die jullie bevrijd heeft
je zult geen andere goden dienen en vrij zijn.’
Ieder jaar wordt die bevrijding,
door de joden op hun Pasen, Pesach gevierd.

Wij, christenen zijn vanavond ons Pasen 2008 aan het vieren.
Wij samen, gewone mensen, maar wel mensen
die zich niet neerleggen bij alles dat is zoals het is.

Dit geloof brengt ons op deze vooravond van de Paaszondag
en verder iedere week op de zondag bij elkaar.
Het bijwonen van die bijeenkomst op de zondagmorgen
is meer dan het vervullen van een verplichting die ons is opgeleged.
Dat wij zondag de Eucharistie, onze dankbaarheid kunnen vieren
is een geschenk van God
en tegelijkertijd een protest.
Een protest tegen gedachten als 'wij zijn op weg naar het einde'.
Neen, wij geloven altijd in een nieuw begin.
Wij vieren dat begin rond de bevrijding van Jesus Messias uit de dood.
Hij is onze gids en voorganger naar een goede toekomst .

Er worden daden van gerechtigheid en nieuwe initiatieven gevraagd.
De God die Jesus hielp zal ook ons helpen. Dat betekent:
 verlossen uit lusteloosheid,  opwekken tot dienstbaarheid
aan de Gerechtigheid en de Liefde. Met allen van goede wil.

138 Moslim geleerden schreven onlangs naar onze Paus:

‘Wij Moslims, Joden, Christenen hebben zoveel gemeen:
de liefde tot God en de naaste die ons oproept
tot opbouw van een nieuwe wereld.
Laten we samen optrekken!’

Deze brief is opbouwend: een echte Paasbrief.

Houden wij samen het hoofd koel:
laten wij wegtrekken uit het wurgland
van de beklemming en de angst
en optrekken naar een nieuwe wereld.

En er is hoop want:
Mensen blijven komen, u weer deze nacht.
Mensen komen om hun kinderen te laten dopen,
om te rouwen en te trouwen.
Jonge volwassenen melden zich voor de doop
-in deze jaren meer dan vroeger- .

We wachten niet op de volgende geweldsuitbarsting,
de volgende ramp:
er is een andere geschiedenis gaande.

De geschiedenis van God die naar ons toekwam
-zoals wij dat met kerstmis vierden-
maar die solidair met ons verder gaat
trouw aan ons tot in de dood
ja tot over de dood heen.

Voor ieder van ons geldt de belofte van God:
IK ZAL ER ZIJN.

En, wanneer we dreigen te bezwijken zegt Jesus ons:
IK BEN MET U ALLE DAGEN.

Dat er hoop is voor deze kwetsbare wereld
dat wij mensen geliefd zijn zoals wij zijn
en dat God ons redden zal
uit de wurggreep van de dood.