# Terug naar de toekomst

- Auteur: Antoine Rubbens
- Datum: 26 april 2023
- Liturgie: A-cyclus · Paastijd · 5e zondag van Pasen · wit
- Bron: https://preken.be/a/paastijd/5/terug-naar-de-toekomst/


“Terug naar de toekomst”, de titel van boeken, waarin auteurs terugblikken op het verleden, en daarin inspiratie vinden voor het heden en de toekomst.

“Terug naar de toekomst”; wij kunnen deze titel plaatsen op het tweede boek van Lucas. Nadat hij het evangelie schreef over Jezus, vervolgt hij met een tweede boek, gekend als de Handelingen van de Apostelen.

Het begin van dit boek sluit bijna naadloos aan bij het slot van het evangelie. Het afscheid en de zending van de apostelen op hemelvaart is het scharnier tussen de twee boeken.

De Handelingen van de Apostelen, het wordt ook gezien als het evangelie van de Heiige Geest en handelt over de groei van de Kerk vanuit Jeruzalem tot in Rome, het centrum van de toenmalige wereld.

Tijdens de paastijd in elk leesjaar biedt de liturgie een bladzijde aan uit dit mooie, bemoedigend boek.

*De Geest aan het werk*

Wij gaan met Lucas binnen in de vroege geschiedenis van de Kerk, die geboren wordt op Pinksteren, dag waarop de Geest komt en de apostelen zonder angst het evangelie van Jezus verkondigen.

“Lucas schrijft geen neutraal-informatieve geschiedenis, maar geschiedenis in dienst van de Blijde Boodschap, van de geloofsbelijdenis. Zoals men na het lezen van het evangelie niet moet kunnen zeggen: ‘Ik weet nu precies hoe het leven van Jezus is verlopen’, maar wel: ‘Ja, Jezus is werkelijk de Messias’, zo moet men ook de Handelingen niet sluiten met de bedenking: ‘Nu ben ik op de hoogte van de eerste kerkgeschiedenis’, maar wel: ‘Ja, waarlijk, hier heeft de Geest Gods gewerkt’. Dààrom gaat het in de Handelingen” (Peter Schmidt, *Woord van God – Boek van Mensen*, p. 176).

In de Handelingen komt Petrus naar voren, soms in gezelschap van Johannes. Dit is in het eerste deel. In het tweede deel gaat de aandacht vooral naar Paulus en zijn missieactiviteit.

*De frisheid van het begin*

Lucas schetst in zijn boek als het ware een ideaalbeeld van die jonge gemeenschap. “*Allen die het geloof hadden aanvaard, bleven bijeen en hadden alles gemeenschappelijk. Ze verkochten al hun bezittingen en verdeelden de opbrengst onder degenen die het nodig hadden. Elke dag kwamen ze trouw en eensgezind samen in de tempel, braken het brood bij elkaar thuis en gebruikten hun maaltijden in een geest van eenvoud en vol vreugd*e” (Hand. 2,44-46).

Deze schoonheid van het begin wordt nog een tweede keer in de Handelingen belicht: “*De groep mensen die het geloof had aanvaard, leefde eendrachtig samen. Geen van hen beschouwde zijn bezittingen als zijn persoonlijk eigendom, want ze hadden alles gemeenschappelijk. De apostelen bleven met grote kracht getuigen van de opstanding van de Heer Jezus, en God begunstigde allen rijkelijk. Niemand onder hen leed enig gebrek*” (Hand. 4,32-38). Dit beeld heeft mensen geïnspireerd bij de stichting van broeder - en zustergemeenschappen en bij de opkomst van nieuwe bewegingen. Maar dit heeft niet verhinderd dat er misbruiken zijn opgetreden.

*Conflicten*

De gemeenschap van Jeruzalem heeft een eerste crisis meegemaakt wanneer de groep groter werd. Aanvankelijk waren het Joden die zich bekeerden tot Jezus en die in de tempel bleven samenkomen. Er komen conflicten wanneer naast de Hebreeën ook Hellenisten bij de groep aansluiten en christen werden. De kerk beperkt zich niet tot één cultuur.

“*Toen het aantal leerlingen toenam, ontstond er op een gegeven moment ontevredenheid bij de Griekstaligen, die de Aramees sprekenden verweten dat de weduwen uit hun groep bij de dagelijkse ondersteuning werden achtergesteld*” (Hand 6,1). -Het is een conflict dat moet opgelost worden en waarvoor de apostelen een oplossing vinden.

*Nieuwe taken*

Zij plegen overleg, ze roepen een vergadering bijeen. Langs confrontatie, discussie en gebed groeit een oplossing. Zij beseffen dat de Kerk een dubbele opdracht heeft: de verkondiging van het Woord en het ondersteunen van de armen en de zwakken. Het is haar dienst aan de waarheid en aan de liefde, aan de caritas en de veritas, zoals paus Benedictus XVI het eens verwoordde.

De apostelen, zij zorgen voor medewerkers en verdelen de taken. Zij stellen zeven diakens aan zodat de groep van de weduwen niet verder achteruit gesteld wordt. De best gekende van deze diakens is Stefanus, een goed onderlegd man. Hij krijgt de meeste tegenstand en wordt ter dood gestenigd. Door de vervolging die daarop in Jeruzalem woedt, verlaten een aantal christenen Jeruzalem en verspreiden zich over het platteland van Judea en Samaria. Filippus, een van de zeven diakens, predikte in Samaria de Messias. Hij is ook de man die een Ethiopiër ontmoet na diens terugkeer van zijn pelgrimstocht en hij doopt deze man na een indringende catechese (Hand. 8,26-40).

De eerste Kerk toont daarmee aan dat zij op nieuwe uitdagingen kan ingaan. Zij vertrouwt erop dat de heilige Geest hen hierbij leidt.

Het tweede Vaticaans concilie heeft ongeveer zestig jaar geleden het permanent diaconaat opnieuw ingesteld. In alle bisdommen zijn er diakens. In het bisdom Brugge is een vader diaken en is zijn zoon diaken. In de Handelingen worden enkele vrouwen bij name genoemd. De wens leeft dat in de katholieke kerk vrouwen tot diaken zouden worden gewijd.

)

Petrus is de eerste die een Romeinse officier en zijn gezin opneemt, hen doopt en daardoor de opening maakt naar de heidenen (Hand. 10,). Maar ook hier wordt gezegd dat Gods Geest aan het werk was. Toen Petrus in het huis van Simon, de leerlooier was, had hij in een geestverrukking een stem horen zeggen dat hij van elle dieren mocht eten. “*Beschouw niet als onheilig wat Gold rein heeft verklaard*” (Hand. 10,15).,

Het aantal mannen en vrouwen, die zich aanhangers noemen van de Weg, vermeerdert (Hand, 9,2).

*De inzet van Paulus*

De toename van niet joden is vooral te danken aan de rol van apostel Paulus. Hij is een kerkvervolger, die op weg naar Damascus de Verrezen Heer in een visioen ontmoet. Hij ontvangt het doopsel en door hem en zijn medewerkers gebeurt een grote toename van heidenen, die christen worden ([Daniel Marguerat](https://www.seuil.com/auteur/daniel-marguerat/13757), *Paul de Tarse,,L'enfant terrible du christianisme*). Paulus, die de christenen had vervolgd, wordt de grote verkondiger van Jezus.

Alweer een bijzondere grote uitdaging voor de jonge Kerk. Daarover verhaalt Lucas in het tweede gedeelte van de Handelingen. Kunt je wel gered worden zo ge u niet laat besnijden naar Mozaïsch gebruik? Het geschil wordt aan een bijeenkomst van de apostelen en de oudsten voorgelegd. Er wordt gesproken en geluisterd. Paulus en Barnabas, Judas en Silas kunnen aan de broeders en zusters in Antiochië de boodschap overbrengen: “*De heilige Geest en wij hebben besloten u geen zwaardere last op te leggen* “(Hand. 15, 28).

Wij trekken dan met hen terug naar Antiochië, doorkruisen Klein Azië, komen in Griekenland. Wij horen Paulus in Athene prediken op de Areopagus (Hand 17, 22-34)). Wij varen met hem mee langs Kreta en Malta en komen aan in Rome.

Wij zijn deze apostel en zijn metgezellen veel dank verschuldigd. Wij leren hem beter kennen wanneer wij zijn brieven lezen. Hij spoort ons aan bewust te leven als mensen gedoopt in Christus, overtuigd dat wij vanuit Christus met alle mensen verbonden zijn.

“*Want gij zijt allen kinderen van God door het geloof in Christus Jezus. Want gij allen die in Christus zijt gedoopt, zijt met Christus bekleed. Er is geen Jood of heiden meer, er is geen slaaf of vrije, er is geen man en vrouw: allen tezamen zijt gij een persoon in Christus Jezus. Maar als gij bij Christus hoort, dan zijt ge ook Abrahams ‘nageslacht’, erfgenamen krachtens de belofte*” (Gal. 3,27-29).

Hoe komt het dan toch dat er nog zoveel verdeeldheid is in de wereld, ja ook tussen en binnen de kerken?

Wij putten uit de ervaring van de jonge kerk vertrouwen voor het heden en de toekomst.

Wij hebben achteromgezien om ons beter te oriënteren in het heden en voor de toekomst en om deel te nemen aan het synodaal proces, waar de katholieke kerk nu intens mee bezig is.

