Doop van de Heer (2008)

Begroeting

Van harte welkom, u hier in de kerk en allen die met ons meevieren via de kerkradio of het internet.
Wij vieren de Doop van de Heer. Hemel en aarde ontmoeten elkaar wanneer Jezus zich laat dopen. Het water wordt een poort naar de hemel. Ook vanavond mogen wij deel uitmaken van die ontmoeting tussen hemel en aarde.
Ik mag u uitnodigen te gaan staan bij de intrede. 

Homilie 

'Ik neem u bij de hand en waak over u en maak u voor de mensen tot het teken van mijn Verbond, tot een licht voor de volken.'

Als u zich wel eens afvraagt wat Jezus betekent voor de mensen, dan vinden we hier een antwoord: 'Ik maak u voor de mensen tot het teken van mijn Verbond, tot een licht voor de volken.'

Hoeveel tekenen van het Verbond kennen we? Weet u ze nog? Het eerste teken van het Verbond zien we bij Noach, wanneer hij, eenmaal weer veilig op het droge, een offer opdraagt. Dan verschijnt de regenboog als teken van het Verbond dat God met de aarde en met Noach sluit. Een teken en een belofte: Ik zal de aarde nooit meer verwoesten (Gen. 9,8vv).

Maar omdat de mens erg wankelmoedig en onstandvastig is, ziet God zich genoodzaakt opnieuw een Verbond te sluiten met Abraham. God geeft Abraham een nieuw Verbondsteken, de besnijdenis. God geeft een teken en een belofte: “Jouw nageslacht wordt talrijk als de sterren aan de hemel en het zand aan de zee (Gen. 15)”.

Maar twee verbonden en twee verbondstekenen zijn niet afdoende. De mensheid heeft nog een hele weg te gaan. Mozes op de berg; God sluit een nieuw Verbond met Mozes en geeft hem als teken de twee stenen platen met de woorden van het Verbond. Een teken en een belofte: 'Gij zult mijn volk zijn en Ik uw God.'

Inmiddels is Gods Volk wel gegroeid, vanaf de eerste mens die zijn verbondenheid met God verbrak tot aan Mozes, zien we stapsgewijs bij elke verbondsluiting een zekere groei, van twee mensen naar een gezin, van een gezin naar een stam en van stam naar een volk dat vanuit de woestijn het Beloofde Land binnentrekt.

Maar ook daarna zal God zijn verbond hernieuwen, zoals met David. Hij wordt tot koning gezalfd en krijgt de belofte dat zijn nazaat voor eeuwig op de troon zal zitten. Gods Verbond met Hem zal standhouden.

En in de jaren daarna zullen de profeten niet ophouden om het volk steeds opnieuw te herinneren aan het Verbond dat God met hen gesloten had. Een eindeloze geschiedenis van trouw en ontrouw, van verbondenheid met God en verwijdering, weg van God. Deze geschiedenissen zijn u bekend en de rode draad die erdoorheen loopt is duidelijk. Gods Verbond groeit, in diepgang, maar ook in omvang wat Gods Volk betreft.

En dan hoort u vandaag deze zin: 'Ik maak u voor de mensen tot het teken van mijn Verbond, tot een licht voor de volken'. Straks hoort u opnieuw dit Woord van Jezus: 'Dit is de beker van het Nieuwe Altijddurende Verbond, dit is mijn Bloed dat voor u en alle mensen wordt vergoten, tot vergeving van de zonden. Blijft dit doen om Mij te gedenken'.

Jezus is de laatste stap in Gods Verbond met de mensen. De laatste stap en het hoogtepunt, de voltooiing. Niet meer slechts een lichtschijnsel, de regenboog. 'Hij zegt: 'Ik ben het Licht van de wereld (Joh. 8,12)'. Niet meer een litteken in het vlees. Van Hem zegt Johannes: 'Hij is niet door de wil van een man, of de begeert van het vlees, maar uit God geboren (Joh. 1,13)'. Niet meer slechts woorden in steen gegrift, geen stenen hart voor het volk, maar: 'Het Woord is Vlees geworden en heeft onder ons gewoond (Joh. 1,14)'. Niet opnieuw een belofte bij een teken zoals bij de zalving, nee: Hier is de werkelijkheid: 'Ik maak u voor de mensen tot het teken van mijn Verbond, tot een licht voor de volken'. Hier is die Mens, die teken is van Gods Verbond met de mensen, die de vervulling is van de beloften die God in al die eeuwen aan de mensen heeft toegezegd

Jezus is “Teken Van Het Verbond”. Hij is Gods Verbond met de mensen in vlees en bloed. In Hem is de scheidsmuur afgebroken, de muur die tussen de mens en God en tussen mensen onderling was opgebouwd. Alles wat ons aan Hem herinnert is teken van zijn Nieuwe Altijddurende Verbond.

Vandaag vieren we zijn nieuwe teken dat de besnijdenis heeft vervangen. Jezus heeft ons zeven tekenen nagelaten waarin wij zijn Verbond kunnen vieren, wij noemen ze sacramenten, geheimvolle tekenen omdat ze een werkelijkheid aan het licht brengen die voor onze gewone ogen verborgen is.

Het begint bij Johannes de Doper. Jezus gaat Zelf de weg van boete en bekering. Hij die zonder zonde is. Waarom zou Hij zich moeten bekeren? Waarom zou Hij zich aansluiten bij Johannes, die boeteprediker? Maar Hij doet het. Hij gaat de weg van de mensheid, van Noach tot Abraham, van Mozes tot David. Hij gaat de weg die wij mensen moeten gaan, de weg van eenvoud van hart, van bescheidenheid tegenover God. De weg van inkeer en luisterbereidheid. De weg vanuit en door deze wereld naar Gods Koninkrijk. En op die weg wil Hij ons meenemen; Kom. Volg Mij.

Vandaag vieren we de doop van Jezus in het water van de Jordaan. De hemel breekt open en Gods heilige Geest daalt neer in de gedaante van een duif. Matteüs brengt hier twee oude verhalen bij elkaar. Het scheppingsverhaal, waarbij Gods Geest over de wateren zweeft en waarna Gods Woord licht brengt en leven. Dat verhaal en het verhaal van Noach, wanneer de duif terug komt met een takje, want er is weer vaste grond, er is nieuw land waar Gods Volk zal kunnen gedijen. Die Geest en die duif worden hier zichtbaar. Gods stem klinkt: 'Dit is mijn veelgeliefde Zoon, in wie Ik mijn welbehagen heb'. Bij Marcus en Lucas is het nog treffender, want dan spreekt de Vader dit tot de Zoon: 'Jij bent mijn veelgeliefde Zoon'.

Wij zijn kinderen van het Nieuwe verbond, onlosmakelijk aan God verbonden door een Verbond dat de dood heeft getrotseerd, een Verbond dat is verrezen uit de dood, dat alle afwijzing en vernedering heeft verdragen en overwonnen. Gods definitieve en volmaakte Liefdesverbond is in Jezus Vlees en Bloed geworden. Wie deelt in zijn Verbond, door doopsel en Vormsel en Eucharistie, die is van zijn Vlees en Bloed, die heeft eeuwig leven in zich omdat hij onlosmakelijk verbonden is aan God Zelf.

Dat mogen wij zijn. Amen.

Voorbede

Pr.: Bidden wij als kinderen van één gezin tot onze hemelse Vader.

Bidden wij voor alle gedoopten wereldwijd. Dat Gods liefde zo in hun harten mag leven, dat zij in hun omgeving tekenen mogen zijn van Gods Koninkrijk. Laat ons bidden.

Bidden we voor de samenleving. Dat alle mensen die het goede doen, zich mogen verenigen tot één volk, één beweging waarin elkaar ondersteunt in het goede. Laat ons bidden.

Bidden we voor onze parochies. Dat we de velen die wel gedoopt zijn maar de kracht van het geloof en de binding met de Kerk hebben verloren, weer mogen terugbrengen in een levende gemeenschap. Laat ons bidden.

Bidden we voor jonge ouders die twijfelen over geloof en doop voor hun kinderen. Dat wij als kerkgemeenschap hen een omgeving bieden waarin zij deze vragen positief tegemoet kunnen treden. Laat ons bidden.