Doop van Jezus in de Jordaan (2008)

Beste dorpsgenoten,

Vandaag viert de kerk van Rome, de Westerse kerk, of de Latijnse kerk, waar wij hier in het Westen bij horen, de doop van Jezus van Nazareth. Daarbij denken wij niet meer aan kerstmis. Maar de zusterkerken in het Oosten, zoals de Orthodoxe en de Griekse kerk, vieren vandaag een feest dat te vergelijken is met ons kerstfeest.

Dopen is een ceremonie die in heel veel godsdiensten voorkomt op een of andere manier. Het is een soort inwijdingsplechtigheid, die maakt dat iemand helemaal bij een groep, een stam of een geloof hoort. Meestal was men de kinderleeftijd voorbij voordat men gedoopt of ingewijd kon worden.

Heel veel bekende figuren uit de eerste tijd van het christendom lieten zich pas op latere leeftijd dopen.

De H. Augustinus, die leefde in Algerije rond het jaar 400 na Christus, heeft zich heel erg druk gemaakt over de erfzonde: dat is de zonde van Adam en Eva, die volgens hem bij de ontvangenis aan een kind wordt doorgegeven door de ouders. Die zonde heeft eeuwige verdoemenis tot gevolg.

Hij heeft de schrik er zo ingekregen dat kinderen onmiddellijk na de geboorte gedoopt werden. Want kindersterfte kwam in zijn tijd en eeuwen lang daarna heel veel voor. Dat soort doopsel had met inwijdingsceremonie niets meer te maken.

Het doopsel van Jezus had dus met het doopsel waar wij mee vertrouwd zijn niets te maken. Het leek eerder op het voornemen dat iemand maakt om van nu af een ander, beter leven te gaan leiden, waarin andere waarden tellen, en andere idealen het leven gaan beheersen.

We kunnen ons voorstellen dat Jezus niet alleen maar timmerman wou zijn, maar dat hij diep geraakt was door woorden die hij gelezen had bij de profeet Jesaja; die woorden uit de eerste lezing: "Dit is mijn dienaar, dit is mijn uitverkorene,..mijn geest stort ik over hem uit. Hij roept niet, hij schreeuwt niet. Het geknakte riet zal hij niet breken, de kwijnende vlaspit niet doven... Onvermoeid en ongebroken zal hij op aarde gerechtigheid laten zegevieren."

Die woorden hebben de jongeman Jezus heel diep geraakt. Hij wilde in zijn leven geen geweld, maar barmhartigheid, zodat mensen zich veilig voelen, hij wilde zegen, woorden die mensen bemoedigen en nieuw maken, hij wilde vreugde om het goede dat er gedaan wordt. Macht, veel geld, overwinning, kampioenschap, succes, nieuwe spullen, de baas zijn, dat trok hem niet zo aan.

Wat hem wel aantrok was dus heel wat anders dan een voornemen met Nieuwjaar. Wat Jezus wilde, dat kon je van zijn gezicht aflezen en daarom zei Johannes de Doper tegen hem: "Kerel, jij moet mij dopen en niet andersom."

Toen Jezus weer boven het water uitkwam, ging de hemel open en hij zag Gods Geest neerdalen in de gedaan van een duif en over zich neerkomen. En een stem uit hemel sprak: "Dit is mijn zoon, mijn veel geliefde, die mij heel dierbaar is." Heel dichterlijke taal en ook heel oude woorden. Want het waren de woorden die de dichter zo'n 1750 jaar eerder door Jahweh al tot Abraham liet spreken: "Ga met Isaak, uw enige, die gij liefhebt, naar de berg Moria."

Mooi verhaal, dat doopsel van Jezus. Wat mogen wij daarin in horen? Maken wij ook zo iets mee?

Ik kan alleen voor me zelf spreken maar ik denk niet dat ik anders ben dan u die naar me luistert. Soms overkomt het me dat alles even wegvalt, dat er in een flits een kriebel bij me opkomt die zegt: "Je mag er zijn. Ik ben blij dat je er bent. Ik houd je vast en ik draag je verder. Wees maar niet bang." Of zo iets. En dan is het weer weg.

Als je daar even blij van wordt, je even sterk voelt, dan is het genoeg. De rest komt later wel. Abraham hoorde zo iets, Jezus voelde zo'n kriebel, zouden wij nooit zo iets horen of meemaken? Alleen, wij moeten zoveel meer en zo heel andere dingen horen uit radio, TV, mobieltje, uit de woorden van anderen, dat die heel zachte stem met die heel andere boodschap, bijna geen kans krijgt. Dat is heel jammer.

Jezus had in de woorden van de profeet dat woord "Gerechtigheid" gevonden.

Dat houdt in: Blinden de ogen openen, gevangenen uit hun kerker bevrijden, en licht geven aan allen die in het duister zitten. En nog veel meer. Anders gezegd: "Wat gij wilt dat anderen u doen, doe dat ook aan hen."

Als u zo'n kriebel voelt, als u iets meent te horen dat u even heel blij maakt, dan maakt u mee wat Jezus overkwam toen hij uit het water stapte, nadat hij gedoopt was. Dan wordt u opnieuw gedoopt. Ik wens u toe dat u dat allemaal overkomt.