Doop van de Heer (1999)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 201 niet laden
Toen de ouderen onder u geboren waren, werd u zo snel mogelijk naar de kerk gebracht om gedoopt te worden, als het kon nog dezelfde dag. Want de erfzonde moest afgewassen worden, want anders kwam u niet in de hemel als u zou sterven. Door het doopwater werd u herboren tot kind van God, dan hoorde u er helemaal bij.
Die erfzonde zijn we gelukkig tegenwoordig vergeten, maar dat tweede aspect is natuurlijk nog heel belangrijk: door het doopsel hoort een kind erbij, bij de kerk. Door de doop wordt een kind opgenomen in de gemeenschap, de gemeenschap van mensen die geloven in God, die geloven in Jezus Christus, in de katholieke traditie, of in een andere christelijke traditie.
Als volwassenen zich laten dopen, is dat natuurlijk nog veel duidelijker: die zeggen daarmee heel duidelijk: ik wil er bijhoren, bij die kerk van Jezus Christus, bij die mensen die in Hem geloven.
In het evangelie hoorden we dat Jezus zich liet dopen. De vraag is dan: Wat betekent dat? Waar wilde hij eigenlijk bijhoren? Je kunt niet zeggen: door zijn doop werd Jezus katholiek, of algemener: christelijk. Er was toen nog geen christelijke of katholieke gemeenschap, die zijn er pas gekomen na Jezus' dood. Je kunt ook niet zeggen dat Jezus door zijn doopsel een jood werd. Ddat was hij al en joden kenden niet de doop als opnameritueel. Je kunt ook niet zeggen dat door het doopsel door Johannes de erfzonde van Jezus werden afgewassen. Het begrip erfzonde kende men toen nog niet, toch had het wel met zonde te maken.
Johannes preekte namelijk een doopsel van bekering, hij riep mensen op om hun leven te veranderen, te beteren, en hij vroeg hen om hun voornemen daartoe te symboliseren door kopje onder te gaan in het water, en een nieuw begin te maken door weer uit het water omhoog te stijgen. Dat is namelijk dopen. En als Jezus zich laat dopen, dan zegt hij daarmee: ik wil bij die gewone onvolmaakte mensen horen, ik ben een mens als ieder ander. Dat is de ene helft. Door die doop zegt hij ook: ik wil bij die mensen horen die bekering zoeken, verandering, verbetering.
Jezus gaat a.h.w. gewoon midden tussen de mensen staan, tussen al die gewone onvolmaakte mensen, en hij zegt: samen met jullie wil ik een nieuw begin maken. En dat is ook precies wat hij in de volgende jaren heeft waar gemaakt.
Hij stond midden tussen de mensen, tussen de gewone mensen, hij kon heel goed aanvoelen wat bij hen leefde, hij kon ze aanspreken in een taal die ze verstonden. En daarmee was hij meteen een heel ander soort rabbi dan de joodse priesters en schriftgeleerden. Die voelden zich verheven boven het gewone volk, die spraken een taal die de gewone man niet begreep.
Toen Jezus predikend rondging, zeiden de mensen verbaasd: wie is hij toch, hij spreekt met gezag, heel anders dan de schriftgeleerden. Hij ging het mindere volk ook niet uit de weg. Tot verontwaardiging van de hogere kringen ging hij vriendschappelijk om met zondaars, tollenaars en prostituees. Hij stond midden tussen de mensen én hij wilde een nieuw begin maken. Hij probeerde mensen anders te laten denken, en anders te laten handelen. niet zoals men gewoon is denken in termen van macht en geld en aanzien, niet zoals de meesten gewoon vinden om te doen: eerst aan jezelf denken, voor jezelf opkomen, je eigen belangen behartigen. Hij zet die gewone denkwereld op zijn kop: je dienstbaar maken aan anderen, dat moet je hoogste ideaal zijn, oog en aandacht hebben voor de noden van anderen.
Hij gaf mensen ook de mogelijkheid om een nieuw begin te maken. tegen zondaars zei hij: ga en zondig niet meer, tegen lammen en verlamden: sta op en wandel, tegen zieken: wordt beter en leef weer.
Tot die Jezus zijn wij allemaal gedoopt. Op die Jezus zouden wij allemaal moeten lijken. Vroeger voelden katholieken zich nogal een verheven boven en beter dan andersdenkenden, dat is onchristelijk. Ook nu zeggen katholieken wel eens: met die mensen wil ik niet te maken hebben, dat is onchristelijk. Ook nu hoor je in hogere kerkelijke kringen vaak een taal spreken die gewone mensen absoluut niet verstaan kunnen. Ondanks alle goede bedoelingen, dat is niet christelijk. Nu willen sommige christenen krampachtig vasthouden aan oude tradities, en durven ze geen nieuw begin te maken. Dat is niet christelijk. Er zijn veel mensen die zich christen noemen maar toch niet christelijk handelen.
En de vraag die Jezus ons vandaag stelt is deze: je bent gedoopt in mijn naam, wat betekent dat voor jou, voor de manier van denken, je manier van handelen? Toch een vraag om eens over na te denken.