Kerstbeelden, vertolkers van ons geloof (2010)

Wanneer wij iemand, die het geboorteverhaal van Jezus helmaal niet kent, de beelden van de kerststal in de handen stoppen, dan krijgen wij een eigen rangschikking van die beelden te zien. Misschien zouden de herders zo bij elkaar geplaatst worden dat het leek alsof zij met elkaar een gesprek wilden aangaan. Misschien zouden de schapen ronddwalen in de schaapstal, nieuwsgierig wat hier te vinden in. Misschien zouden Maria en Jozef onder de kerstboom gezet zijn en het kindje bij de kameel zijn ondergebracht. Misschien zouden wij ook de wijzen uit het Oosten bij de herders zien staan omdat zij de weg zijn kwijtgeraakt. Misschien zou de engel op de grond liggen omdat men niet weet wat men met zo'n gevleugeld wezen aan moet. Om de beelden in de kerststal op de goede plaats te zetten is het belangrijk om het geboorteverhaal van Jezus te kennen. Niet voor niets wordt aan kinderen, die meehelpen, verteld wat die beelden betekenen. Het is een prachtige kans om hen spelenderwijs het verhaal van Jezus geboorte aan hen mee te geven en ook zelf daarin de vreugde van Jezus' geboorte te beleven.

In de kerk staat ook wel een kerststal, maar het gaat hier meer om het luisteren naar het verhaal van Jezus geboorte. Een kerstbeeld blijft hetzelfde, maar onze eigen beeldvorming omtrent het kerstgebeuren verandert van jaar tot jaar. Ieder jaar kunnen wij er weer een nieuwe boodschap uit halen omdat ons eigen leven veranderd is. Wij ontdekken misschien hoe ver Jezus uit ons eigen blikveld verdwenen is, zoals toen Jezus ver verwijderd van het leven der mensen buiten de stad geboren werd. Ook toen waren de mensen met veel andere dingen bezig zijn dat het verwachten van de Messias. Wij ervaren misschien hoe ontwikkelde en belangrijke mensen van nu zich toen hetzelfde gedroegen. Maar ook de eenvoudige mensen die geloof schonken aan Jezus en blij waren met zij komst naar de aarde. Misschien vinden wij de tekens, waarin God zich bij ons meldt, even zwevend als de mensen, die toen der tijd de boodschap van de zwevende engel vernamen, die eer bracht aan God. Misschien herkennen wij in het bezoek van de wijzen wel mensen, die door hun reizen over heel de wereld een andere kijk op het geloof in Jezus ebben gekregen en meer de waarde daarvan zijn gaan inzien dan zij die vanzelfsprekend met Hem zijn opgegroeid. In die zin is Kerstmis niet alleen het vieren van Zijn geboorte, maar het zet ons aan om opnieuw voor Jezus te kiezen en daarvoor onze beeldvorming over Hem bij te stellen.

Vaak zie je dat mensen, die oud geworden zijn, geen behoefte meer hebben aan het opbouwen van de kerststal en kerstboom. Zij hebben geen beelden meer nodig, omdat zijzelf deel zijn gaan uitmaken van die beeldengroep, door de wijze waarop zij in het leven staan. In de kerkelijke viering vormen wij allen een complete beeldengroep die samen gekomen is om het geboortefeest van Jezus te vieren. Sommige zijn zoekers, zoals de herder, en zijn blij als ze het kind gevonden hebben. Anderen zijn als engelen die door mooie zang lof brengen aan God. Weer anderen zijn als Maria of Jozef, die het kind beschermen en weer anderen zijn als wijzen die vanuit hun reizen in verre land een duidelijker beeld van de goddelijke betekenis die Jezus voor ons heeft. Misschien voelt iemand zich ook wel os, ezel of herdershond. Wezenlijk is voor het kerstgebeuren, dat wij allen in de liturgie beeld mogen zijn van geloof, liefde en vertrouwen in dit pasgeboren kind. In die zin wens ik u, mede namens de kerkbesturen, gezegende kerstdagen toe.