33e zondag door het jaar A (2011)

Wanneer u uit eten gaat, dan is het de taak van een kok om uit de verschillende ingrediënten een goede maaltijd te bereiden. Nu ben ik geen kok, en de mis is méér dan een maaltijd in een restaurant, maar er zijn vandaag wel erg veel verschillende ingrediënten.

 

Het Evangelie is de centrale tekst voor de verkondiging. Daar is een eerste lezing bij die al een waaier aan mogelijkheden geeft. Dan is er de tweede lezing over de waakzaamheid. Verder zijn er twee jachthoorngroepen met de Valkeniersgroep en heeft deze viering het thema Hubertusmis. Ingrediënten genoeg dus.

 

Laten we beginnen bij Hubertus. Elk jaar hoort u het verhaal van Hubertus. En voor en achter in uw misboekje vindt u verschillende beschrijvingen. Het is lastig om de historische toedracht te herleiden, omdat middeleeuwse legenden een bepaalde methodiek hanteren. Het verhaal aan het einde van het boekje is een geromantiseerde reconstructie. De belangrijkste ingrediënten van de legende zijn deze; dat hij op Goede Vrijdag gaat jagen en dat het hert dat hij wil vangen een teken wordt.

 

Het beste is te zoeken in het Evangelie en de brieven of de Handelingen van de Apostelen om te zien of er een aanwijzing te vinden is. De meest voor de hand liggende link is waarschijnlijk die van Paulus. De grote apostel was eerst een vervolger van de Christenen. Hij joeg hen op, nam hen gevangen en leverde ze uit aan de Joodse overheden. Juist tijdens een nieuwe tocht op weg naar Damascus, hoort hij een stem en ziet hij een licht. “Saul, Saul, waarom vervolg je Mij?” “Wie bent U, Heer?” “Ik ben Jezus, die jij vervolgt!”

 

Zo is Hubertus druk in de weer met zijn eigen felheid. Is het de bekoring van het jagen? Het kan verslavend zijn. Is het de vlucht weg van God, weg van anderen, weg van verantwoordelijkheden, en zocht hij zijn toevlucht in de roes van de opwinding? Was het verdriet, na het overlijden van zijn vrouw, of was dat proces al veel eerder begonnen? Maar het bijzondere is dat net als bij Paulus, het op dit moment is dat God ingrijpt. Juist in de jacht, waaraan hij zich helemaal overgaf, klinkt Gods Woord, verschijnt hem een licht. De legende zegt dat er een lichtgevend kruis verscheen in het gewei van het hert.

 

Nam Jezus het bij Hubertus op voor de natuur, zoals Jezus het bij Paulus opnam voor de vervolgde Christenen? Wilde God duidelijk maken dat de schepping hem toebehoort en dat de natuur er niet is om onze driften of verlangens of ongeregelde hartstochten op bot te vieren? In ieder geval kreeg Hubertus een duidelijk teken dat hij op de verkeerde weg zat. En hij heeft het teken aanvaard en ter harte genomen. Net als Paulus zal hij zich vanaf die tijd in dienst stellen van Christus en zijn Kerk.

 

Maar een legende is ook altijd een les, net zoals het Evangelie zelf. Het leven van een heilige is een spiegel voor ons, net zoals het leven van Jezus. In onze tijd jagen we net zozeer achter allerlei dingen aan als Hubertus in zijn tijd. We kunnen ons verliezen in felheid, fanatisme, we verliezen de teugels van ons temperament, van onze redelijkheid, we zien niet verder meer dan onze smalle blik, de wijsheid raakt op de achtergrond, we missen het licht van Christus.

 

En wat voor zo velen in het algemeen geldt, geldt natuurlijk ook voor jagersgroepen. Was het vroeger een dikwijls solistisch gebeuren, waarbij je niemand verantwoording hoefde af te leggen; tegenwoordig is er de Flora- en Faunawet, er is een Faunabeheerplan. Jagers nemen geïnteresseerden mee het veld in en geven lezingen over hun werk. Ze moeten verantwoording afleggen. Maar meer dan verantwoording afleggen aan mensen, aan een burgerlijke overheid, laat Hubertus ons zien dat we verantwoording hebben af te leggen aan God.

 

Jezus roept ons op tot een waakzaamheid die heel anders in elkaar steekt dan de waakzaamheid van een luisterend oor en een scherpe blik. Hubertus moest gaan luisteren naar de stem van het geloof, de stem van zijn geweten, de stem van Christus die spreekt in het Evangelie. Juist op Goede Vrijdag liet hij Christus in de steek. Maar Christus liet hem niet in de steek. En de talenten die hij had als jager, om oog te hebben voor wat beweegt, wat van belang is, die zou hij nu inzetten voor alles wat er geestelijk beweegt en voor God belangrijk is. Hubertus heeft begrepen dat zijn talenten niet gegeven waren om meer geld te verdienen. Geld kun je niet meenemen naar de hemel. Hij heeft ook begrepen dat hij zijn talenten niet gekregen had om eigen voordeel uit te halen. Wie alleen uit is op eigen voordeel is als die derde man die zijn talent in deze wereld stopt en er geen voordeel uit haalt voor Gods Koninkrijk. Hubertus heeft begrepen dat hij zijn talenten in dienst moest stellen van Christus. En dat heeft hij gedaan.

 

Net als die sterke vrouw, die we in de eerste lezing tegenkwamen. Dat is niet alleen een opsteker voor de vrouwen in ons midden. Want dit beeld geldt ook voor de Kerk die bruid is van Christus. Deze tekst is op ieder van ons van toepassing. Een bruid die leeft in liefde voor haar bruidegom is waakzaam vanuit de liefde. Een jager die liefde heeft voor God en zijn schepping zal niet langer uit zijn op eigen voordeel. Een gelovig mens die leeft vanuit de liefde voor God en zijn naaste, die vergeet eigenbelang, die heeft altijd tijd voor dat wat belangrijk is. Wie leeft vanuit een ontmoeting met Christus, die zal Christus steeds weer ontmoeten op zoveel verschillende momenten van het leven.

 

Zoals we hier ook samen zijn, om Christus te ontmoeten. Nu niet in een stralend kruis tussen een gewei. Niet als een stem met licht uit de hoge zoals Paulus, maar eenvoudig, door het Evangelie, de Verkondiging, de Eucharistie, met het teken van zijn Lichaam en Bloed. Als je Hem hierin leert herkennen en dienen. Zul je Hem ook herkennen in je naaste, dan groeien de talenten die je hebt meegekregen uit tot een schat in de hemel, die je eens zult ontvangen als een hemels loon voor de eeuwigheid. Amen.