# Wat God toekomt (2008)

- Auteur: Ambro Bakker s.m.a.
- Datum: 18 oktober 2008
- Liturgie: A-cyclus · Tijd door het jaar · 29e zondag · groen
- Bron: https://preken.be/a/door-het-jaar/29/wat-god-toekomt-2008/


In het evangelie van Matteüs bevinden we ons vandaag tussen de
intocht van Jezus in Jeruzalem en het lijdensverhaal. Jezus’ einde
nadert. De komende weken horen we hoe Jezus botst met de hogepriesters
en de oudste van het volk. In een viertal twistgesprekken proberen zij
Jezus klem te zetten. Vanmorgen het eerste twistgesprek. Laten wij onze
oren spitsen, want het gaat om een zaak die ons allen aangaat: het
betalen van belastingen. Of dit nu de inkomensbelasting,
vermogensbelasting, vermakelijkheidsbelasting of hondenbelasting is.
Iedereen heeft er mee te maken, iedereen krijgt op gezette tijden een
blauwe brief in de bus.

"Is het geoorloofd om aan de keizer
belasting te betalen?" vragen de Farizeeën en de Herodianen aan Jezus.
Jezus zegt: laat mij eens een belastingmunt zien, wat staat er op? Van
wie is de beeldenaar en het opschrift?". Een interessante vraag. Dat
heb ik gisteren ook gedaan. Wat staat er op onze Nederlandse euro's?
Aan de ene kant staat het bedrag, aan de andere kant de beeldenaar van
onze koningin, met naast haar halve hoofd: Beatrix, Koningin der
Nederlanden. Maar dan zijn we er nog niet, want op de zijkant van een
enkele munt staat ook een tekst. Daar staat: God-zij-met-ons". Die
tekst staat er al bijna 350 jaar op. En wel sinds de Tachtigjarige
Oorlog, die zich afspeelde tussen 1568 en 1648. Toen stond het er nog
in het Latijn op, de tekst uit de Romeinenbrief (8:11): Si Deus pro
nobis - quis contra nos? Als God vóór ons is, wie zal dan tegen zijn?
Al ruim 300 jaar staat het nu al op onze muntstukken: God-met-ons. Het
is een teken dat het hele menselijke verkeer, waarin geld blijkbaar
zo'n grote rol speelt, ondergeschikt is aan diegenen die ons geschapen
heeft naar zijn Beeld en Gelijkenis.

In het Evangelie proberen ze
Jezus te vangen op zijn woorden. Wie zijn die "ze"? Het zijn twee
groepen van mensen. De Farizeeën met hun leerlingen aan de ene kant, de
Herodianen aan de andere kant. Twee groepen die elkaar eigenlijk
grondig haten. De Farizeeën weten dat Jezus uit Galilea komt. Zij weten
dat Hij van-huis-uit vertrouwd was met de anti-Romeinse beweging, die
vooral in Galilea sterk in opkomst was. De Farizeeën moeten niets
hebben van de Herodianen, de aanhangers van koning Hero-des Antipas.
Herodes is een hielenlikker, een speelbal, een lakei van de keizer, een
zetbaas, iemand die het aanpapt met de bezetter en die zelfs de
bezetter financieel sterk ondersteunt. In de termen van onze tijd zou
je kunnen zeggen dat de Farizeeërs de patriotten zijn en de Herodianen
de landverraders.

Patriotten en landverraders vinden elkaar
vanmorgen in het Evangelie. Ze komen samen op één lijn: patriotten en
landverraders. Zij proberen Jezus te vangen op zijn woorden. Dat is een
heel bekend spelletje, dat gewoonlijk gespeeld wordt met mensen die we
niet zo graag mogen Het is verbazingwekkend om te zien hoe partijen,
die elkaar fel bestrijden, hun tegenstellingen laten voor wat ze zijn
en zich als één blok werpen op hun prooi. De kring van dodelijke haat
heeft zich gesloten. Zij vragen Jezus of het geoorloofd is om belasting
te betalen aan de keizer. Eerder een godsdienstige dan een politieke
vraag. Ze hadden gehoopt dat Jezus een standpunt zou innemen. In beide
gevallen zouden groepen mensen kwaad op Hem worden. Dat was de
bedoeling, want daarmee zou Hij een stuk van zijn gevreesde
populariteit verspelen. Maar het spelletje mislukt.

"Geef aan
de keizer wat de keizer toekomt en geef aan God wat aan God toekomt!"
De Joden hadden moeite om belasting te betalen aan de bezetter, de
Romeinse keizer. In onze tijd zijn de rollen bijna omgedraaid. Wij
geven aan de staat, vrijwillig of niet. Al proberen we massaal de
belastingwetten te ontduiken en zoeken we naarstig naar de mazen: de
Staat geven we wat de Staat toekomt.

Tegenover God staan we met
heel wat meer reserves. Veel mensen weten eenvoudig weg niet meer wat
God toekomt. Veel mensen zijn vandaagdedag zó in beslag genomen door de
welvaart, dat ze God niets meer geven. De belasting was voor de keizer,
want op de belastingmunt staat zijn beeldenaar. De mens behoort aan God
toe, want op hem staat Gods eigen stempel gedrukt. De mens, geschapen
naar Gods beeld en gelijkenis. Duidelijker kan het niet! Ook de wereld
behoort aan God toe, want ook daarin staat zijn beeltenis afgedrukt.
Alles en iedereen komt van God en keert naar Hem terug.

Wij weten
duidelijk wat de staat toekomt. Dat is bij de wet geregeld. De staat
stuurt zijn deurwaarders, als de belasting niet op tijd wordt betaald.
Wat God toekomt is veel moeilijker te bepalen, want God vraagt niet
iets van de mens, Hij vraagt heel de mens! Alles wat adem heeft love de
Heer. Elke slag van ons hart en elke ademhaling komt van God. Soms
vraag ik me wel eens af: waarom moet er met ons altijd iets naars
gebeuren voordat wij weer eens beseffen dat alles van God komt?

Blijkbaar
moet je ernstig ziek worden om te beseffen wat het betekent dat je weer
volop mag leven, wat het wil zeggen dat je weer volop adem mag halen,
dat je weer volop mag werken, dat je weer naar school mag gaan, dat je
je handen en je voeten weer vrijuit kunt bewegen. Goddank, God zij
dank! Geef aan God wat aan God toekomt! Daarom is het onze plicht om
hongerigen van voedsel te voorzien, de naakten te kleden, de zieken te
bezoeken, de gevangenen te verlossen.

Belasting betalen aan God
of de keizer? "Ach wat", zegt Jezus, "gooi die munten van mijn part de
keizer naar zijn hoofd. Die munten behoren bij de keizer. God zit wel
op iets anders te wachten!" Terstond ging Jezus van die plaats weg en
verkondigde aan iedereen die het maar wilde horen dat onze God geen God
is van het dode geld, maar een God van levende mensen, de God van
mensen met een warm kloppend hart, geen machtige God van staal en
beton. De naam van de Levende mag genoemd worden temidden van dodelijke
machten.

Dat heeft, getuige de eerste lezing, Gods volk ook zelf
ervaren tijdens de ballingschap. God is bondgenoot gebleven, ook in
tijden van onderdrukking en knechting. Met behulp van koning Cyrus zal
duidelijk worden dat JHWH de God is van heel de wereld. De bevrijding
is aanstaande. Is het niet wonderlijk dat deze bevrijding – namens God
– wordt aangezegd door een heidense koning?

De lezing is
duidelijk: er is toekomst als we God geven wat Hem toekomt! Als we in
staat zijn onze achterstallige belasting te betalen. En als Christen,
als volgeling van Jezus, weten we dat God zijn Zoon naar deze wereld
heeft gestuurd om onze achterstallige belasting te betalen en onze
schuld in te lossen. Het zijn grote woorden, maar wat dragen ze een
toekomst in zich, een toekomst bij God, als we Hem geven wat Hem
toekomt! Dat is waar het in beide lezingen om draait!

Het
evangelie van vanmorgen geeft geen antwoord op onze belastingproblemen,
maar wel een richtsnoer om evangelisch te handelen en te leven. Op het
geld dat gebruikt werd ten tijde van Jezus stond de beeltenis van de
keizer. Op onze euro-munten staat de beeltenis van onze koningin. Het
zijn de munten van ons en haar land. Maar het randschrift verwijst naar
Hem van wie wíj de beeldenaars zijn: God met ons! Mogen wij Gods
beeldenaar zijn op een manier waarop dat ook aan ons te zien zal zijn.
Mensen met het beeld van God in ons hart, met op de rand van onze huid
geschreven: God zij met ons!

