# Desnoods met een spijker (2008)

- Auteur: Ambro Bakker s.m.a.
- Datum: 4 oktober 2008
- Liturgie: A-cyclus · Tijd door het jaar · 27e zondag · groen
- Bron: https://preken.be/a/door-het-jaar/27/desnoods-met-een-spijker-2008/


Een wijs woord las ik in het boek van Martin Buber “Chassidische
vertellingen”. Rabbi Salomo van Karlin zei eens tegen iemand: “Ik heb
geen sleutel die op jou past”. De man riep: “wring me dan open met een
spijker!”

Ik heb geen sleutel die op jou past – is dat geen
ervaring waarin velen zich zullen herkennen? Soms ervaar je dat je de
sleutel, die toegang geeft tot de ander, kwijt bent geraakt. Misschien
is de sleutel zelfs gebroken. Je bent elkaar dan voorgoed kwijt. Ik heb
geen sleutel die op jou past. Soms is het slot verwrongen, omdat
anderen met valse sleutels probeerden binnen te komen. En soms lukt ze
dat ook. En horen we nog de kreet achter het slot: “als je de sleutel
kwijt bent, wring me desnoods open met een roestige spijker!”

“De
sleutel is gebroken, maar is er dan geen smid in het land die voor ons
de sleutel maken kan?” Jezus heeft er geen twijfel over laten bestaan.
Onder Adam en Eva is de sleutel van vertrouwen afgebroken,maar Hij is
de smid die voor ons de sleutel weer heeft gemaakt. Het is de sleutel
van de liefde. En als die niet past? Probeer het slot dan maar open te
wringen met een roestige spijker! Waar is de sleutel van de liefde,
waar de sleutel van Gods Koninkrijk en zijn Gerechtigheid?

Niet
alleen in ons eigen leven zijn er sleutels gebroken, maar ook in de
grote wereld. Deuren tussen landen, volkeren, godsdiensten en stammen
lijken wel voorgoed dicht gesmeten. En hier en daar proberen idealisten
deuren te openen, desnoods met een roestige spijker.

Temidden van
de gebroken sleutels waar de wereld nu in de 21ste eeuw mee worstelt,
zingt Jesaia "het Lied van de Wijngaard". Hij heeft het waarschijnlijk
gezongen op een wijnfeest. Honderden mensen om hem heen. Een beker wijn
in de hand. Hij zingt: "Er is een man die zijn wijngaard omspit en
wingerds plant. Hij werkt zich letterlijk kapot, heeft alles over voor
de goede oogst. Maar als de tijd van oogsten daar is, is er alleen maar
sprake van wildgroei. Geen druif laat zich zien!" De omstanders hebben
te doen met de wijnbouwer. Maar dan haalt Jesaia plotseling fel uit:
"Jullie hebben wel medelijden met die man. Maar jullie vergeten dat
jullie zélf die wijngaard zijn! God is dag en nacht bezig om deze
wereld bewoonbaar te maken. Hij laat de aarde vruchten voortbrengen.
Hij heeft jullie tot heer over de schepping gemaakt en de sleutel
daartoe aangereikt. Maar jullie hebben er één grote onvruchtbare bende
van gemaakt. Het land verloedert. Jullie gedrag doet denken aan
echtbreuk. God heeft deze wereld gemaakt tot zijn paradijs,tot zijn
wijngaard. Maar de wereld is één woestijn geworden en levert alleen nog
maar bocht op!"

Op dezelfde manier praat Jezus. Hij laat zijn
tranen de vrije loop over de toekomst van Jeruzalem, van Amsterdam, van
de wereld. Geen steen zal op de andere blijven liggen! De wereld als
Gods eigen wijngaard zal zelfs de Zoon van de Wijnbouwer uitspuwen. De
erfgenaam van God wordt om het leven gebracht. Maar hebben jullie niet
door dat de verschoppeling van de wereld de hoeksteen is van een wereld
die anders kan en anders mag? Temidden van de oude wijnstokken die
alleen maar bocht voortbrengen, plant God zijn Ware Wijnstok, Jezus
Christus. In het evangelie is Israël, is deze wereld, niet meer Gods
paradijs, die lieflijke wijngaard. Pachtinners worden aan de lopende
band geliquideerd. Op leven en dood bevechten mensen en zelfs hele
volkeren elkaar om het bezit van de aarde. We willen eigen baas spelen
en niets meer met God van doen hebben. Zelfs geestelijke leiders laten
zich meeslepen in deze val. Zowel de profeet Jesaia als Jezus roepen
hartstochtelijk uit: "Hebben jullie dan niet in de gaten dat jullie
deze wereld - Gods eigen wijngaard - aan het verkwanselen zijn? De
aarde buiten we uit en grenzeloos vervuilen we het milieu.

Profeten
waarschuwen daar tegen - in alle tijden. Maar deze stemmen worden
gesmoord door een wereld die steeds rijker wil worden - ten koste van
alles. Tegen profeten roepen we: sla ze dood, vernietig ze! Aan het
kruis met hen! Wat moet zo'n profeet temidden van tollenaars en hoeren?
Heeft Hij de wijsheid van Gods wijngaard in pacht? Er moet in onze
wereld orde zijn, ook al is het de wanorde van het onrecht! En we nemen
het recht - Gods recht - maar al te vaak in eigen hand. Jesaia laat
open of het vonnis inderdaad wordt voltrokken. Ook in het evangelie
blijft dat een open vraag. Waar kiezen we voor? Het hangt van ons
gedrag af of God tot ons zal zeggen: "Kom, mensen, het is
sluitingstijd" of dat Hij zal ons de sleutel van de bloeiende wijngaard
- Zíjn wereld – opnieuw zal overhandigen. Maar er is één troost. Ons
leven, de wereld, blijft Gods eigendom. God zal deze wereld nooit
loslaten, ook al hebben we Jezus als steen des aanstoots niet aanvaard.
God zal hem tot Hoeksteen maken, waarop Zijn huis zal worden gebouwd.
God zelf zal 't werk van Zijn Zoon voltooien. Zélf zal Hij zorg dragen
voor deze wereld, zijn wijngaard. Niet de wijngaard is in gevaar, maar
de erfgenaam, die zijn vruchten niet opbrengt.

Alleen een
radicale keuze voor de sleutel van de liefde levert goede vruchten op.
De Messiaanse symboliek van de wijnstok gebruikt Jezus ten volle in
zijn gelijkenis over de wijngaard. Blijf verbonden met Mij, de ware
wijnstok, en daarmee met de hemelse vader. Een schitterend beeld. Bij
een wijnstok zijn de ranken niet te onderscheiden van de stam. Bij een
boom kun je de takken afbreken. Bij een wijnstok loopt de stam in de
ranken uit. Je weet niet waar de stam eindigt en de rank begint. Zo
moeten wij verbonden blijven met de ware wijnstok, Jezus Christus.
Alleen zó zullen wij vruchten voortbrengen die blijvend zijn. Tenslotte
is de wijnstok het beeld van enorme vruchtbaarheid. Ik heb me laten
vertellen dat een wijnstok wel 200 kilo druiven kan voortbrengen! Zo
zullen wij in ons leven ook vruchtbaar zijn als we verbonden blijven
met de ware wijnstok Jezus Christus. En daarmee hebben we sleutel van
de verhalen van vandaag te pakken.

Ik heb geen sleutel die op jou
past… daar moet ik aan denken als het geharrewar zie in mijzelf en om
mij heen, dichtbij en in die grote wereld. Machteloos staan we soms
tegenover elkaar. Waar zijn de mensen die met een spijker van goede wil
bij elkaar weten binnen te dringen?

En hoe zit het met de
sleutels bij u – hebt u hem al gevonden? Of hunkert u ook in uw “niet
begrepen worden” naar hem of haar die u desnoods met een spijker wil
open wringen? En de lezingen laten daar vandaag geen onduidelijkheid
over bestaan. In Jezus verbonden als de ranken van een wijnstok zullen
we leven van Gods liefde!

