# Aan de vruchten herken je de boom (2008)

- Auteur: Ambro Bakker s.m.a.
- Datum: 31 augustus 2008
- Liturgie: A-cyclus · Tijd door het jaar · 26e zondag · groen
- Bron: https://preken.be/a/door-het-jaar/26/aan-de-vruchten-herken-je-de-boom-2008/


Vandaag horen we weer een parabel van Jezus. Het is een parabel die
we alleen bij de evangelist Matteüs tegenkomen. Het centrale woord in
de tekst is Dikaiosunè (het doen van gerechtigheid). Dat is een typisch
Matteüs-woord. Hij gebruikt het zeven keer. Onder andere in de
Bergrede, in de acht Zaligheden: “Gezegend zijn zij die hongeren en
dorsten naar gerechtigheid, ze zullen worden verzadigd” (Matt.6:33).
Over die gerechtigheid gaat het vanmorgen.

Een vader vraagt
zijn oudste zoon om in de wijngaard te gaan werken. De zoon zegt braaf
ja, maar doet nee. Hij voegt de daad niet bij het woord. De jongste
zoon zegt grofweg nee, maar hij bedenkt zich en gaat alsnog aan het
werk. Dan vraagt Jezus aan de oudsten en de hogepriesters: "Wie van
deze twee heeft nu gedaan wat de vader wilde?" Iedereen heeft hetzelfde
antwoord, want per slot van rekening gaat het in het leven niet om
woorden, maar om concrete daden.

Maar dan komt de choquerende
toepassing. Jezus richt zich tot de wetsgetrouwe Joden die voor geen
geld van de wereld een gebed overslaan, die stipt de sabbat onderhouden
en die streng vasten en de reinheidswetten stipt in acht nemen. Dan
zegt Jezus: Tollenaars en prostituees komen nog eerder in het Rijk van
God dan jullie. Want jullie zeggen wel "ja", maar doen "nee". Zij
zeggen "nee", maar zij bekeren zich en zeggen uiteindelijk "Ja". Jullie
praatjes vullen geen gaatjes! Geen woorden maar daden! Uiteindelijk
gaat het er om wat je doet. Aan de vruchten herkent men de boom.

Jezus
schildert ons twee zonen: de een zegt ja en doet nee. De ander zegt nee
en doet ja. Eigenlijk zou er plaats zijn voor een derde figuur. Iemand
die niet alleen ja zegt maar ook ja doet. Zo'n mens is Maria geweest.
"Mij geschiede naar uw Woord en dat Woord is in mij tot vlees
geworden". Deze parabel is 'n illustratie van een andere gezegde van
Jezus: "Niet ieder die tot Mij zegt: Heer, Heer, zal binnengaan in het
Koninkrijk van God, maar hij die de wil doet van mijn Vader in de
hemel. Niet kiezen voor een plastic bestaan, maar voor een levend
bestaan bij God, die Heer is over al wat leeft en die "zijn Woord
gestand doet", de Enige die altijd en zonder voorbehoud de daad bij
Zijn woord voegt.

Tollenaars en ontuchtige vrouwen gaan nog
eerder het Rijk van God binnen dan wij. Dat is me een uitspraak! Maar
de boodschap is duidelijk: weg met ons plastic bestaan, maar kiezen
voor wat écht, eerlijk en oorspronkelijk is. Niet de buitenkant is
belangrijk, maar de binnenkant, en of je in staat bent de daad bij het
woord te voegen. De wetsgetrouwen blijven aan de buitenkant staan, maar
mensen die niets te verliezen hebben, keren hun hart naar God. En de
weg voor hen ligt wijd open…

Het doen van gerechtigheid. Wat een
verschil tussen wat we vaak zeggen en wat we vaak doen! Wat is er in
ons leven nog echt, en wat imitatie? Waarom is ons leven meer gevormd
door plastic dan door “eerlijk” eikenhout? Komt dat door onze
wegwerpmaatschappij, met wegwerpvrienden en zelfs wegwerppartners? En
het kan ook niet anders of in een plastic wegwerpmaatschappij zijn
mensen ook op zoek naar een God van plastic. Een God die je gemakkelijk
weg kunt opbergen tussen de centen van je portemonnaie. Zo'n God die
zich voor alles laat gebruiken, zelfs voor oorlogen. Een plastic God in
een plastic wereld. Het lijkt wel alsof elke tijd de God krijgt die het
verdient.

Ik praat vaak met mensen over God. Ik hoor nogal eens
mensen zeggen: "Nee, naar de kerk ga ik niet meer, eigenlijk ben ik
niet eens meer katholiek". "Maar gelooft u dan niet meer in God?",
vraag ik dan. "Ja, ik geloof dat er wel 'iets' is, een hogere macht of
zo... en verder weet ik het ook niet". Plastic woorden in een plastic
maatschappij. Waarom dat gedraai? De Bijbel zegt ons niet dat er 'iets'
bestaat, maar een "Iemand". Nee, sterker nog, dat ook onze eigen naam
geschreven staat in de palm van Zijn hand. Dat is andere taal dan: ik
geloof wel dat er 'zoiets' bestaat als een hogere macht". Het gaat om
een God die zich laat ontmoeten als een vader zijn dochter, zoals een
moeder haar zoon. Het is een geloof dat wij een God hebben die optrekt
met zijn volk, met zijn mensen. Een God die door een woestijn van
leegte met ons meetrekt. Een God die onze idealen overeind houdt en een
steun wil zijn voor mensen die dreigen te bezwijken onder de vragen en
problemen van onze tijd. Een God voor wie een woord als Gerechtigheid
geen droom is, maar een concrete werkelijkheid.

In de eerste
lezing vinden we hetzelfde thema terug. Welke weg bewandelen wij in het
leven? De weg van mooie woorden of de weg van concrete daden van
gerechtigheid. De profeet Ezechiël waarschuwt voor kromme wegen. Hij
waarschuwt voor rechtvaardigen die van de juiste weg dreigen af te
dwalen en over boosdoeners die zich bekeren naar de weg van God. Elk
mens is zelf verantwoordelijk voor de keuzes die hij maakt. Het is ja
of nee, voor of tegen, wel doen en het laten afweten. Maar er ligt een
belofte onder: God schrijft geen mensen af, geeft ons telkens nieuwe
kansen. Kortom: niet over Gerechtigheid praten maar Gerechtigheid doen.
Dat is de weg van God!

Bij ons doopsel klonk voor het eerst ons
“ja”. Ouders en peetouders spraken dat voor ons uit. We hebben een
leven lang gekregen om dit ja in te vullen, niet met mooie woorden,
maar met daden vol gerechtigheid. En weet dat God ons telkens de kans
geeft om elk nee weer om te buigen naar het ja. De lezingen zetten ons
vanmorgen stevig aan het denken: hoe gaan we om met ons “ja” bij ons
doopsel en vormsel en ons “ja” bij onze vriendschap, huwelijk of
priesterwijding? Hoe gaan we om met ons “ja en amen” straks bij het
ontvangen van het lichaam en bloed van de Heer? Er is maar één antwoord
mogelijk: aan de vruchten herkent men de boom. Het gaat om de
Dikaiosunè (het doen van Gerechtigheid). Dat zal de maatstaf zijn. Niet
onze mooie woorden, maar de komst van Gods Koninkrijk en zijn
Gerechtigheid. Spelen wij dit spel maar mee, maar wel van harte!

