# Werkers van het laatste uur (2002)

- Auteur: Nan Paffen
- Datum: 21 september 2002
- Liturgie: A-cyclus · Tijd door het jaar · 25e zondag · groen
- Bron: https://preken.be/a/door-het-jaar/25/werkers-van-het-laatste-uur-2002/


Het is een vreemd verhaal vandaag: iemand die als laatste
begonnen is met werken en maar één uur gewerkt heeft, krijgt evenveel betaald
als iemand die het eerst begonnen is en de hele dag aan het werk is geweest.

Het is een verhaal dat ons menselijk rechtvaardigheidsgevoel
tart.

Ook mijn eerste reactie zou zijn: wat oneerlijk. Bij mijn
werk ervaar ik hetzelfde: er zijn altijd mensen die zich net iets meer inzetten
dan anderen; er zijn ook altijd mensen die met zo min mogelijk inspanning hun
geld verdienen en dat kan conflicten oproepen. Mensen willen zich graag ergens
voor inzetten, extra inspanning leveren, als daar ook wat tegenover staat. Dat
kan geld zijn, maar dat kan ook waardering zijn, het gevoel dat men jouw extra
inzet waardeert en erkent als niet-vanzelfsprekend. Zo werkt ons bijna
ingebouwd rechtvaardigheidsgevoel.

Met het evangelieverhaal van vandaag tart Jezus (zoals zo
vaak) al het menselijk ervaren.

Jezus vertelt verhalen over God en over het rijk, zoals dat
Hem voor ogen staat. In die verhalen is God vaak anders dan wij geneigd zijn te
denken. In dit verhaal schetst Jezus een beeld van God, die bereid is aan
iedereen even royaal zijn goedheid en aandacht te schenken, ongeacht de
prestaties die geleverd zijn. God wil zijn vrede schenken aan wie daar voor
open staat; hij wil goed zijn voor wie zijn goedheid wil ontvangen en niet voor
wie zijn goedheid "verdiend" heeft.

Morgenvroeg, in de gezinsviering, lezen kinderen het verhaal
van de inspecteur die op bezoek komt in een klas en daar ziet dat alle kinderen
een kroontje op hebben. De inspecteur vraagt natuurlijk aan de kinderen waarom
ze een kroon op hebben en de kinderen antwoorden om de beurt: ik kan mooi
tekenen, ik kan het beste tellen, ik kan netjes schrijven, ik kan goed lezen,
ik kan ver springen. Zo blijkt dat elk kind ergens goed in is en een kroon
heeft verdiend. De inspecteur bedenkt dan dat hij wel aardig kan zingen, hij
zingt voor de kinderen een lied en dan krijgt ook hij een kroontje!

In dit verhaal gaat het weliswaar om een kroon die kinderen
‘verdiend' hebben, maar het verdienen is niet gekoppeld aan presteren, aan iets
dat de een wel kan en de ander niet. Het is eerder omgekeerd: iedereen
‘verdient' hetzelfde, gewoon omdat ze allemaal in dezelfde klas zitten of
-doortrekkend naar de werkers in de wijngaard- omdat ze allemaal in de
wijngaard gewerkt hebben; omdat ze allemaal dezelfde meester hebben of dezelfde
beheerder van de wijngaard.

Bij het begin van de vredesweek stemt dit thema mij extra
tot nadenken: hoe ga *ik* om met anderen, hoe ga ik om met mensen waarvan
ik soms denk dat ze lanterfanten, die maar leven op de kosten van de staat (en
dus ook op mijn portemonnee), die hun geld "vergooien" aan in mijn ogen
nutteloze of slechte dingen, die de armoede in eigen land ontvluchten en hier
komen "profiteren"? Het zijn moeilijke gedachten, die echter in onze
samenleving in toenemende mate gehoord worden. En die mensen een stempel
opdrukken, waartegen bijna geen verweer mogelijk is. (kijk maar naar de
maatregelen die op prinsjesdag bekend werden gemaakt: streng en sober, maar wie
zullen daarvan de dupe zijn?)

Voor de mensen in de tijd van Jezus was het niet zoveel
anders: levend in hun cultuur en in hun economisch en politiek bestel, waren
zij net zo klein-menselijk in hun denken als wij: uitgaande van het eigen ik;
van het eigen mensbeeld kijken naar de anderen en naar de wereld. Ik denk dat
dat ook het moeilijkst is, dat bestaat: loskomen van je eigen wereld en je
eigen denkbeelden en je verplaatsen in de ander die vaak totaal verschillend
denkt en leeft.

Zo anders is God. Daaraan mogen wij ons spiegelen.

Jesaja zei het al zo mooi in de eerste lezing: "uw gedachten
zijn nu eenmaal niet mijn gedachten, mijn wegen niet uw wegen -godsspraak van
de Heer- maar zoals de hemel hoog boven de aarde is, zo hoog gaan mijn wegen uw
wegen te boven en mijn gedachten uw gedachten."

Zo dacht ook Jezus, geïnspireerd door Zijn Vader en Diens
ideaal van het Rijk Gods, zoals blijkt uit tal van verhalen: verhalen van een
God die niet met menselijke maat meet, een God die goed wil zijn voor iedereen,
een God die zijn hart laat spreken voor iedereen, ook voor hen die pas later
dan anderen hebben meegeholpen dat het hier en daar wat beter gaat in de
wereld. God luistert naar zijn hart, wanneer hij aan mensen denkt; Jezus
luistert naar zijn hart, 't hart van God, als hij pleit voor "een wereld op
zijn kop".

Kees Pannekoek zegt het zo:

*Gods gedachten gaan onze
gedachten mijlen ver te boven. Daarom is wat Jezus zegt en doet ook van een
andere wereld:*

*Onze wereld zegt: wie niet
werkt, zal ook niet eten.*

*In de wereld van God krijgt
ieder wat hij nodig heeft.*

*Onze wereld zegt: jij een
geweer, dan zie ik dat ik er twee krijg.*

*In de wereld van God worden de
zwaarden omgesmeed tot ploegijzers.*

*Ónze wereld zegt: oog om oog,
tand om tand.*

*In de wereld van God geeft de
een zijn leven voor de ander.*

Als Gods bedoelingen met onze wereld waar worden,
staat heel de wereld op zijn kop. We zien het in Jezus van Nazareth.

En wat let ons om ook eens wat vaker onze denkwereld zo op z'n kop te
zetten.Amen

