22e zondag door het jaar A (1999)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 201 niet laden
Jezus voorspelt dat hij een lijdensweg te gaan krijgt. Die goeie Petrus kan dat niet hebben; zijn grote vriend een lijdensweg, dat kan niet. Zoiets mag u niet overkomen, roep hij uit. En hij krijgt me toch de wind van voren dat niet mooi meer is: Het zal je maar gezegd worden: Ga weg, Satan, terug! Jij laat te alleen maar leiden door menselijke overwegingen. En hij voegt eraan toe: als je mijn volgeling wil zijn, dan moet je mij volgen door jezelf te verloochenen en je kruis op te nemen.
Aan de ene kant Petrus die geen lijden en narigheid wil, aan de andere kant Jezus die een lijdenweg niet uit de weg gaat. Hij die in zijn leven alles deed om het lijden van anderen weg te nemen, kan het ook niet hebben als Petrus alle lijden maar wil wegpraten. Niemand die goed bij zijn hoofd is zoekt pijn, lijden en verdriet. Niemand zoekt het voor zichzelf, niemand wenst het een ander toe. Maar ook al zoekt niemand het, het kan je wel overkomen, in de vorm van ziekte, een ongeluk of op allerlei andere manieren, en je ziet het links er rechts steeds weer gebeuren, het kan ook jezelf een keer betreffen en dan is de vraag: hoe ga je ermee om?
In onze tijd leeft de mentaliteit: moeilijke dingen moet je uit de weg gaan, alles moet zo gemakkelijk mogelijk, op alle gebied. Vergeleken met zeg maar 60 of 100 jaar geleden, is het leven op een heleboel punten veel en veel gemakkelijker geworden door de veelsoortige hulpmiddelen die we tegenwoordig hebben. Dat is natuurlijk fantastisch, het is een zegen, we moeten er blij mee zijn. Maar velen slaan ook wel wat door naar de andere kant: dat alle moeilijke zaken uit de weg gegaan moeten worden, dat bij alles de weg van de minste weerstand gekozen moet worden. Maar zo werkt het niet in het leven. Ik denk dat je mag zeggen: iemand die alleen maar gemakkelijk wil leven, die leeft niet echt, die doet zichzelf en anderen tekort.
Natuurlijk, wij hopen allemaal verschoond te blijven van een lijdensweg maar je ziet ook steeds weer hoe sterk mensen blijken te zijn als zij het zwaar gaan krijgen in hun leven. Meestal kun je daar alleen maar grote bewondering voor hebben. Maar dat neemt niet weg dat het ook wel eens te zwaar kan worden, Op het ogenblik is er de discussie over euthanasie weer opgelaaid. Euthanasie is zorgen dat iemand een zachte dood sterft. Er wordt ook gesproken over zelfdoding als het leven te zwaar wordt. En daar is het laatste woord zeker nog niet over gezegd. Ik erger me dikwijls aan publicaties en uitspraken van mensen die over euthanasie en over zelfdoding praten alsof het de gewoonste zaak van de wereld is, als iets vanzelfsprekend dat altijd maar moet mogen. Daar klinkt meestal ook in mee: moeilijke dingen moet je in alle gevallen uit de weg gaan, dus als je leven te zwaar wordt, dan maak je er maar een eind aan. Dat is de zaak wel wat al te gemakkelijk maken, zo simpel is het niet, zo doet men de zin van het leven grotelijks tekort.
Aan de andere kant erger ik me ook aan mensen die in alle situaties elke vorm van euthanasie zonder meer afwijzen, voor wie dit probleem absoluut niet bespreekbaar is. Er zijn mensen die zo'n afschuwelijk uitzichtloze lijdensweg moeten doormaken, dat je moet zeggen: dit is niet menswaardig meer, dit kan niet. En dan kan er, in mijn ogen, in mijn overtuiging, ruimte zijn voor de een of andere vorm van euthanasie, passieve ofwel actieve. maar wel alleen dan wanneer de persoon in kwestie, de zieke dus, daar zelf heel uitdrukkelijk om vraagt. Niermand kan over het leven en de dood van een ander beslissen. Maar, laten we wel bedenken: die situaties doen zich maar heel zelden voor.
Ook in omstandigheden waarin iemand om een spuitje vraagt, betekent dat meestal niet dat hij of zij dood wil, maar het is bijna altijd een roep om hulp: help me, ik kan het niet meer aan. Meestal kan met medicijnen, met name met goede pijnbestrijding, en zeker ook met liefdevolle aandacht van de naaste omgeving, de lijdensweg die er is draaglijk gehouden worden. Zeker actieve euthanasie is, als er echt reden voor is, altijd het allerlaatste.
Passieve euthanasie dwz geen levensverlengende handelingen meer doen, daar is heel veel eerder reden voor, dat gebeurt ook vaker. De huidige medische wetenschap heeft zoveel middelen om iemand, al dan niet kunstmatig, in leven te houden, dat ze soms de grens van het zinvolle en menswaardige overschrijden. En dan heeft iemand groot gelijk als hij zegt: dit wil ik niet meer. Dit is een hele moeilijke materie en ik benijd beslist de artsen niet die hierin beslissingen moeten nemen. Toch is het goed er nu en dan eens over na te denken.