21e zondag door het jaar A (2008)

Wie is Jezus voor de mensen? De eerste vraag is: Wie zeggen de mensen dat de Mensenzoon is? De mensen die naar een buitenkant kijken, met alle menselijke verwachtingen over een Verlosser, zij zien een mens, een zoon van een mens. Wat verwachten mensen van God? Heel vaak menselijke dingen: Zoals Joannes de Doper, een oproep tot een ander leven van meer eenvoud, van meer stilte. Zoals Elia, een zuivere manier van leven. Zoals Jeremia, meer gerechtigheid tussen mensen. Zoals Jesaja in de eerste lezing: iemand met gezag voor de mensen. Zoals een van de andere profeten: een voorbeeld, wat iedereen persoonlijk wel of niet aanspreekt. De een ziet liever dit, de ander verwacht meer dat. Allemaal deel-aspecten van de ene godsdienst, en die zijn op zich niet verkeerd, maar, als alleen zo'n deel-aspect wordt gezien, leidt dat tot verdeeldheid. Wie is Jezus voor de mensen? Allemaal iets anders, ieder zijn eigen pakketje, zijn eigen kleine tuintje, zijn eigen beperkt leefwereldje. Ieder die zijn eigen profeetje volgt. Het is o zo herkenbaar, want zo beleven veel mensen hun godsdienst vandaag de dag. Iedereen winkelt wat, en zoekt wat uit in de galerij van oude en nieuwe profeten.
Wie is Jezus voor de mensen? Een persoonlijk vraag aan ieder van ons: "Wie zegt Gij dat ik ben?" Dat is een hele andere vraag. Niet een mening van anderen nazeggen, maar een persoonlijk antwoord. Nu leven mensen tegenwoordig erg gevoelsmatig. Wat hun gevoel hen dicteert is waarheid en moet worden uitgevoerd, want dat is de enige bron van zekerheid. Nu is het zeker niet juist als geloof te rationeel wordt benaderd, maar het juiste midden tussen verstand en gevoel is toch wel wenselijk. Daarom is onze persoonlijke mening belangrijk, maar is het ook goed die te spiegelen aan wat betrouwbare mensen zeggen.
Petrus geeft in het evangelie zijn antwoord: "U bent de Christus, de Zoon van de levende God." Alles tegelijk. Niets wordt buitengesloten bij die omschrijving. "U bent alles", zegt Petrus eigenlijk, "U bent het antwoord op alle verwachtingen, en u overstijgt de menselijke beperktheid van denken en zien."
Wie is Jezus voor de mensen? We kunnen het allemaal zelf proberen uit te zoeken, maar deze vaste belijdenis van Petrus, die ingegeven wordt door de Geest Gods, sluit alles in - een daarmee bouwt God zijn Kerk. Niet op verwarring, niet op wat iedereen individueel voelt, maar op Petrus, op een rotsvast fundament bouwt God zijn kerk. Die geloofsgemeenschap van individuele meningen, van evenzoveel harten als evenzoveel twijfels, laat alle menselijke vragen en twijfels er zijn, maar maakt ze niet tot norm; ze bouwt een stevige geloofsbelijdenis met God, de Schepper en Vader, Jezus Christus, zijn enige Zoon, en de H. Geest.
Wie is Jezus voor de mensen? Als wij onze eigen geloofsovertuigingen in harmonie brengen met die van de Kerk, dan zijn wij als het huis dat gebouwd is op de rots, zoals de Heer elders zegt, en dat niet door de eerste de beste storm zal worden weggespoeld. En inderdaad, de belofte aan Petrus, dat de poorten der hel de Kerk niet zullen overweldigen, is uitgekomen tot op vandaag en zal ook - daar hoeven we na bijna 2000 jaar Kerk niet meer aan te twijfelen - ook wel blijven uitkomen. Alle stromingen van alle eeuwen, de ergste verdeeldheid, de ergste opvattingen en ideeën, de meest waanzinnige vervolgingen: alles heeft de Kerk overleefd. De Kerk bloeit als nooit tevoren met meer dan een miljard gelovigen wereldwijd en onze oude Paus is bij de jeugd nog nooit zo populair geweest. Nooit was de Kerk zo wijd verspreid, en ook nooit was ze zo open naar alle culturen, maar ook tegelijk zo stevig in haar leer.
Wie is Jezus voor de mensen? Laten we dan als gemeenschap vandaag de dag vooral niet bang zijn, of ons overgeven aan allerlei nieuwigheden die overal worden verkondigd door mensen. De Kerk van nu weet in al haar vermeende gestrengheid heel goed koers en evenwicht te houden tussen al die verschillende menselijke meningen, verwachtingen en ideeën over wat geloof en kerk zou moeten zijn. Ze laat die meningen toe, maar biedt tegelijk het houvast waar veel mensen naar zoeken. Mochten wij ons open en positief enten op de belijdenis van de Kerk, vandaag, in de belijdenis van Petrus: "Gij zijt de Christus, de Zoon van de levende God. God, U spreekt in de Kerk, ook vandaag, in het geloof van de Kerk. Wij mogen er zijn voor U, en met al onze eigen gedachten mogen wij bij U zijn. Wij willen onze eigen subjectieve gedachten en gevoelens invoegen in dat grote geheel, thuis zijn in de Kerk van Christus, onder leiding van Petrus, aan wie u de sleutelmacht hebt gegeven, die U tot onze rots hebt gemaakt." Amen.