Stille kracht (2008)

Wij leven in een rumoerige wereld. Er kan geen sportevenement zijn, geen danstour op de Markt, of er schijnt een zo overdonderend geluid geproduceerd te moeten worden, dat de helft van de stad ongevraagd moet meeluisteren, of men wil of niet. Er is geen radiojournalist meer, die rustig iets kan zeggen, of er moet achtergrondmuziek bij. Er is geen winkel of supermarkt meer, of er moet muziek gedraaid worden, bij voorkeur die muziek die niemand mooi vindt. Er is geen vrachtwagenchauffeur meer die even zijn ronkende motor uitzet. Er is geen brommer meer of het ding moet een knetterende uitlaat hebben. We leven in een wereld waar zoveel kabaal is dat we het niet eens meer merken.
Jawel, we merken het eigenlijk pas, wanneer het opeens stil wordt. Dan worden we onrustig. De paters van Mamelis kunnen u vertellen dat het wel eens gebeurt dat mensen die voor een stilteweekend naar de abdij komen, heel snel weer vertrekken, gewoonweg omdat ze de stilte niet kunnen verdragen.

Enkele weken geleden was ik weer eens in Lourdes. En als je dan in de grote mensenmassa door de grot schuifelt, dan voel je pas hoe stil het is - niemand praat, niemand zingt -, en toch lopen daar honderden mensen, zitten daar honderden mensen te bidden, maar wat je daar voelt is niet te beschrijven, je voelt de enorme kracht die er uitgaat van die stille grot, en van die honderden stille mensen.
God spreekt niet tot ons in de herrie, maar in de stilte.

Wanneer de profeet Eliah op zijn vlucht moet uitwijken naar de berg Horeb, moet ook hij ervaren dat God niet spreekt in overdonderend natuurgeweld maar in de stilte. En wanneer Jezus, in het evangelie van afgelopen zondag de luidruchtige menigte heeft gespijzigd, trekt Hij zich vandaag terug op de berg, om er de hele nacht in de stilte te bidden. Alleen. Helemaal alleen.
Dan, in de ochtend, schuift Hij als een stil spook over het water. De Apostelen schreeuwen het uit. Petrus schreeuwt. Ja, die Apostelen maken vandaag angstige momenten door, vanwege het overweldigende natuurgeweld. Het stormt, en ze zijn bang dat hun boot met man en muis vergaat. Bovendien slaat de schrik ze om het hart, als ze een spook menen te zien dat over het water naar hen toekomt. Ze schreeuwen het uit van de angst. Angst vermengd met kleingelovigheid. Wanneer Jezus de storm tot stilte brengt, laat Hij zien dat hij God is, want alleen God de Heer, zo zal de Psalmist zeggen, is Heer over storm en wind, over regen en dauw.

Ja, van luidruchtige, overweldigende natuurkrachten kunnen mensen écht angstig worden. Wie midden op zee in een storm terecht komt, wie een orkaan over zich heen ziet trekken, die kan inderdaad gegrepen worden door angst.

Het evangelie van vandaag is dan ook een evangelie voor bange, angstige, mensen. Die schreeuwen, kabaal maken, geluid produceren, om hun angsten de baas te worden. Maar bange, angstige mensen, mensen die gevangen zitten in angsten, dat zijn nu net de mensen waar Jezus zich om bekommert, die Hij wil bevrijden ! Jezus bevrijdt van angst. "Weest gerust, ik ben het, vreest niet". En dan roept Hij Petrus: "Kom". Maar Petrus wordt bang. En hebben we dat prachtige beeld: Jezus die Petrus vastgrijpt en hem omhoogtrekt uit het water.
"Uw hand zal mij vast blijven houden", zo zongen wij zojuist in psalm 63.

Jezus, als een "Stille Kracht", laat de kracht van de stilte zien. Door Zijn macht over de elementen van water, wind en weer brengt Hij alles tot rust. Tot stilte. "Pas wanneer wij urenlang in stilte geluisterd hebben", zo schreef zuster Theresia-Benedicta van het Kruis (Edith Stein), die wij ook vandaag herdenken, "Pas wanneer wij urenlang in stilte geluisterd hebben, het woord van God in ons hebben laten werken, pas dan kunnen wij God loven in gebed en in arbeid? [...] Daarom hebben wij binnen het gebed van de kerk momenten nodig van stilte en eenzaamheid".

Niet in de storm, niet in de orkaan, maar in de stilte kan de stem van God gehoord worden die mensen roept: "Kom". Een God die mensen vastgrijpt en uit het water omhoog trekt. Een God die de storm doet liggen. Een God van rustige stilte. Een God die ons zegt: "Weest gerust, ik ben het, vreest niet". Een God van mensen. Van bange mensen. Maar van mensen, die eigenlijk geen reden hebben om bang te zijn.