# Op onze kosten (1996)

- Auteur: Harrie Brouwers
- Datum: 3 augustus 1996
- Liturgie: A-cyclus · Tijd door het jaar · 18e zondag · groen
- Bron: https://preken.be/a/door-het-jaar/18/op-onze-kosten-1996/


#### WONDERLIJKE PICNICK

Het verhaal over die wonderlijke picknick op een met
gras begroeide helling langs het meer van Galilea, waar
meer voedsel overbleef dan er was uitgedeeld, het wordt al
tweeduizend jaar met vertedering verder verteld. Soms
is het opgevat als de verslaggeving van een paranormale
of bovennatuurlijke gebeurtenis, soms als een symbool
van de eucharistie, dan weer als het verhaal over een
visioen, een vurig verlangen of als een goddelijke opdracht. Maar hoe het ook begrepen is, in alle gevallen
heeft dat beeld indruk gemaakt, die idylle van mensen met hun kwalen
die Jezus' medeleven opwekken en hun schamele bezit
delen met elkaar; en zo Gods zegen over zich afroepen.
Het verhaal is bijna tweeduizend jaar in onze Europese
cultuur en ver daarbuiten verteld. Het is geschilderd en
gebeeldhouwd in onze kathedralen, vertaald in duizend
talen van de wereld; het is meegegaan naar exotische
volkeren op koopvaardijschepen die op de terugweg
slaven meevoerden en goud.

#### ONMACHTIG VERHAAL

Het verhaal heeft niet kunnen verhinderen dat er klassen
ontstonden; lijfeigenen en adel, rijken en armen, minima en maxima. Het heeft niet kunnen verhinderen dat in
onze dagen miljoenen mensen tekort lijden en dat wij
leven op een eiland van overvloed.
Bestaat het verlangen nog om de rijkdommen van de
aarde eerlijk delen en zo Gods zegen af te roepen?

#### OP KOSTEN VAN DE BEDELAAR

Ik herinner mij het verhaal over een bedelaar die elke
zondag aan de kerkdeur zat. Bij het uitgaan van de mis
ontving hij van een rijke inwoner van die stad elke week
tien gulden. Op een zekere zondag moet hij genoegen
nemen met f 7,50. De bedelaar slikt het, maar als het jaar
daarop de rijke hem f 5,- geeft, dan kijkt hij hem aan en
vraagt: "Mijn Heer, ik kreeg vroeger f 10,-, wat heb ik
u misdaan?" De rijke schudt meewarig met zijn hoofd.
"Ik heb vijf kinderen en die kosten me veel geld. Deze
week is ook de tweede gaan studeren!" "Wat!", roept de
verbaasde bedelaar, "u laat ze allemaal studeren op mijn
kosten?"
Dezelfde strekking zit in een uitspraak van bisschop
Ambrosius uit de vierde eeuw: "Als gij geeft aan de
armen, geeft ge niet van uw bezit maar van zijn bezit."

#### DE AARDE ALS SCHEPPING

Dat besef is de kern van ons geloof in de Schepper. Het
is moeilijk uit te drukken wat we bedoelen met woorden
als "scheppen" en "Schepper", maar het moet iets te
maken hebben met een diep geworteld gewetens-oordeel: deze aarde is
niet ons eigendom, ze is niet onderworpen aan onze willekeur. Er is een
hogere samenhang
waaraan wij zelf onderworpen zijn. Deze aarde een tijdelijk oord is; we
zijn er te gast. De vruchten van de
aarde zijn ons geleend. Het verhaal van de wonderbaarlijke
broodvermenigvuldiging bespeelt deze diep religieuze gevoelens. Ondanks
de kloof tussen arm en rijk, ondanks de schijn
dat moderne mensen alleen voor zichzelf opkomen en
dat het ontbreekt aan saamhorigheid, ondanks alles geloof ik dat deze
gevoelens nog leven.
Als je ieder mens persoonlijk hierop zou bevragen, zou
je zeker de bereidheid horen om het dagelijks brood
wereldwijd te delen. "Alleen", zouden de meeste mensen zeggen, "moet
wel iedereen meedoen, niet alleen
Nederlanders, maar ook Amerikanen en Fransen." En
ook, zou men zeggen, moet wat je geeft ook werkelijk
bij die arme terecht komen en het moet zijn problemen
ook echt oplossen. Bij de meeste mensen bestaat wel
degelijk een gevoel van schaamte omdat wij in zo'n
enorme overdaad leven. Het ontbreekt ons vooral aan
techniek om effectief te delen.
Ik denk dat dit iets is voor politici, voor een christelijke her-ijking
van ons beleid: iets
concreets doen met het alom aanwezige gevoel dat de
goederen van deze aarde aan iedereen toebehoren, dat
de wereld een godsgeschenk is.
Na de maaltijd werd het overgeblevene opgehaald. Dat
was niet vanwege het milieu. Het was uit eerbied voor
brood; er was een heilige plicht om niets te verkwisten.
Dus laten we het opnieuw klinken vandaag, dit verhaal,
opdat het opnieuw ons geweten aanspreekt. De wereld
heeft het harder nodig dan ooit.

#### SAMEN SPELEN

*Beste kinderen. Stijn zat met een dikke pruillip te mopperen. Je hoorde
hem ontevreden praten maar je kon hem niet verstaan.
"Wat is er Stijn?" vroeg zijn moeder. "Niemand wil met
me spelen!", zei Stijn boos. "Bel Arno dan op!", stelde
moeder voor. "Arno wil niet." "Bel Daan dan!" "Daan
wil ook niet." Dat is raar, zei moeder, Daan zit buiten
op de stoep; die vereelt zich. Voordat Stijn haar kon
tegenhouden was moeder al naar buiten gestapt. "Wil je
met Stijn spelen vroeg ze." Achter haar rug hoorde
moeder hoe Stijn in een draf naar zijn slaapkamer rende. Daan begon te vertellen. "We spelen niet meer met
Stijn", stelde hij rustig vast. "Stijn wil nooit dat wij aan
zijn autootjes komen. Hij wil alles alleen zelf doen. En
nou willen wij niet meer met Stijn spelen."
Moeder begreep het. Stijn had het soms een beetje
moeilijk om te delen. Vooral nieuw speelgoed kon hij
niet goed met zijn vriendjes delen. Dat is heel vervelend, want als je niet kunt delen, dan blijf je alleen.
Boven lag Stijn op bed. Moeder zei: "Daan wil best
graag met je spelen. Hij vraagt alleen welk autootjes hij
dan mag hebben." Daar hoefde Stijn niet lang over te
denken. "Hij mag ze allemaal" zei hij blij. Maar hij
voegde daar snel aan toe: "Alleen niet die groene
politie-auto." Alleen als je kunt delen kun je gelukkig
worden.*

