18e zondag door het jaar A (2008)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 477 niet laden
Welkom om hier bezieling te zoeken en levensvoedsel op te doen. Dit voedsel wordt ons in overvloed in het evangelie aangereikt wanneer Jezus zijn leerlingen uitnodigt om de menigte te voeden. Zij twijfelen aan de kracht van Jezus' woorden en aarzelen om in te gaan op zijn roeping. Hebben wij wel voldoende in huis om deze duizenden mensen te voeden? En toch: er komt geen einde aan wanneer Jezus uitdeelt van de gaven die Hem zijn aangeboden.
Deze vraag naar voedsel wordt nijpend nu er wereldwijd gesproken wordt van een voedselcrisis die miljoenen mensen bedreigt. Onvoorstelbaar. Het relativeert veel van onze dagelijkse zorgen. Wat is het geheim van Christus dat Hij ons toevertrouwt? Welke wegen wijst Hij ons opdat geen mens buitengesloten wordt en ieder mens gevoed kan worden? Welke wegen staan ons open om mensen te laten delen in de liefde van God?
Het verhaal van de broodvermenigvuldiging spreekt tot de verbeelding. Mensen die het verhaal voor het eerst lezen kunnen verrast zijn door het grote aantal mensen dat gevoed wordt en door de eenvoud van het wonderteken. Er wordt echter niets spectaculairs verteld: Jezus neemt het brood en de vissen, hij spreekt een gebed uit, hij geeft het zijn leerlingen en zij delen het op hun beurt uit aan de mensen die in het gras zijn gaan zitten. Geen uitleg van het verschijnsel en geen verklaring hoe het komt dat aan het delen van die vijf broden en twee vissen geen einde komt.
De broodvermenigvuldiging lijkt te vertellen dat er geen menigte groot genoeg is of Jezus kan die voeden. Het grote getal is echter voor het evangelie niet relevant: ten eerste worden alleen de mannen gerekend, dus het aantal van vijfduizend klopt al meteen niet. Bovendien weten we dat de evangelist eerder geïnteresseerd is in de symboliek van het getal dan in de wiskundige betekenis. Het getal vijf verwijst naar de vijf boeken van Mozes: het is de Bijbel zelf die het voedsel is dat Jezus de mensen aanreikt.
Als het verhaal zou gaan over de hoeveelheid brood en vis die door Jezus wordt uitgereikt, is dit verhaal moeilijk te begrijpen. Dat is het zelfs onbegrijpelijk in onze tijd waar ongelooflijke overvloed en verspilling staat tegenover een enorme voedselcrisis die het leven van miljoenen bedreigt en die onze economie onder grote druk zet. Was voedseltekort niet iets voor Middeleeuwse tijden of primitieve volkeren? Waarom zou een dergelijke wonder niet opnieuw gedaan kunnen worden? Waarom laat God de mensheid in de steek nu er zo'n groot probleem op ons af komt? Kan zo'n wonder niet weer geschieden?
Als we eerlijk zijn weten we dat we dan in de verkeerde richting kijken. Het evangelie leert ons dat onze eerste bezorgdheid het koninkrijk van God dient te zijn. Dan wordt het overige ons erbij gegeven. Het bijbelverhaal van vandaag vertelt ons dezelfde boodschap. Essentieel is de beweging die in het verhaal wordt gelegd. Eerst willen de leerlingen de mensen van Jezus weg sturen. Ze moeten naar de dorpen in de omtrek om voedsel te gaan kopen. Dat is de verkeerde beweging: weg van Jezus, weg van het koninkrijk. Dat is niet nodig, zegt Jezus.
In de andere beweging die de evangelist vervolgens vertelt, staat Jezus wel centraal. Het is de beweging van de schamele en beperkte gaven die aan Jezus worden aangeboden. We hebben niet meer dan vijf broden en twee vissen. Jezus aanvaardt ze en zegent ze. Gaven die zo aan God worden aangeboden, zullen door Hem gezegend worden en zullen dus vruchten dragen. Dat wat de mensen te bieden hebben, zal voldoende zijn wanneer dit door de handen van God gaat. Ja het zal dan zelfs overvloedig zijn. Niet de hoeveelheid voedsel wordt door het evangelie benadrukt, maar de bron en de beweging die er mee gemaakt worden.
De vraag is dus of de mens bij zijn/haar leven God wil betrekken, of hij zijn manier van leven en de centrale waarden van waaruit de mens leeft door Gods Geest wil laten verlichten. Dat spoor geeft ook Jesaja ons. Het klinkt fantastisch: gratis voedsel en drank. Maar de profeet Jesaja preciseert: het is geen uitnodiging tot een gemakkelijk leven, maar een leven dat gericht is op God en dat zich laten voeden door het woord dat God spreekt. God biedt ons aan in Jesaja en nog duidelijker in Jezus om in een voortdurende beweging ons leven voor God en zijn koninkrijk beschikbaar te houden. Daaruit zal een nieuwe samenleving kunnen groeien waar de mens gevoed kan worden. De gaven die God biedt, zijn echter niet alleen geestelijk. Als wij ons weten te voeden met het woord van God en met het Levende Brood dat ons uit de handen van Christus wordt aangereikt, dan zal dat de mens ook kunnen brengen tot een manier van leven waarin er voldoende voedsel is voor ieder mens.
De voedselcrisis waar we getuige van zijn, is niet simpelweg op te lossen met een voedselvermenigvuldiging, maar slechts met een samenleving waarin de dankbaarheid jegens God en de schepping centraal staat. Dan groeit er een bewustzijn en een verantwoordelijkheidsgevoel dat de mens zal helpen om de wereld rechtvaardiger in te richten. Dat laatste ligt vandaag buiten ons bereik. Wij vieren hier de eucharistie en bieden als het ware met ons eigen leven ook onze wereld aan en vragen Christus deze te zegenen en te vervullen met zijn liefde. Moge dan hier onder ons dat koninkrijk zichtbaar worden, als belofte voor heel de wereld. Hier worden wij allen gevoed, moge ooit heel de wereld gevoed worden met voedsel dat niet vergaat.
Amen