# Schatgraven (2008)

- Auteur: Ambro Bakker s.m.a.
- Datum: 26 juli 2008
- Liturgie: A-cyclus · Tijd door het jaar · 17e zondag · groen
- Bron: https://preken.be/a/door-het-jaar/17/schatgraven-2008/


“Het is ons niet gegeven een eerste leven te leven, een proef-leven,
om het menselijk bestaan te leren leven. Voor ieder van ons valt het
leren leven samen met het leven zelf. Elk van onze daden telt; goed of
kwaad verricht, zullen zij gevolgen hebben in de wereld en voor ons
zelf.”

“Deze gedachte van de Franse wijsgeer René le Senne
1882-1954) is misschien niet erg oorspronkelijk; we lezen het al bij de
Romeinse schrijver en filosoof Seneca (4 v.chr.-65 na chr.). Maar
daarom is het niet minder waar. Wij worden gewezen op onze
verantwoordelijkheid, op het onherroepelijke van onze daden. Die
verantwoordelijkheid is zwaar, want niets in het leven kan ongedaan
gemaakt worden. Soms hoor je mensen zeggen: ‘als ik het mocht overdoen,
zou ik het precies weer zó doen!’ Dat kunnen zij niet werkelijk menen,
want iedereen heeft wel dingen waar hij spijt van heeft. Sympathieker
is die jonge Russische vrouw, die gevraagd werd ‘Hoe zou het zijn als
het leven dat men reeds geleefd had, als een eerste ontwerp mocht
worden beschouwd, gevolgd door een tweede lezing?’, en toen antwoordde:
‘Ieder van ons zou dan trachten het in de herhaling anders aan te
leggen dan de eerste keer’. Die jonge vrouw was één van Tsjechows “Drie
zusters”. (J.M.M.de Valk, Bij de dag, Meinema 1993).

Je kunt je
leven niet overdoen. Elke minuut is onherhaalbaar en onherroepelijk,
heeft zijn consequenties. Dat geeft ons een bijzondere
verantwoordelijkheid. Hoe richt je je leven in? Waar of op wie leg je
de klemtoon? Bij wie of wat liggen je interesses? Voor wie of wat zet
je je in? Naar wie of wat laat je je oren hangen? Naar of wie gaan je
ogen staan? Wie of wat bepaalt de richting van ons spreken? Met andere
woorden: waar zoeken wij de schat in ons leven? Bij mensen of bij de
hebbedingetjes? En welke moeite getroosten wij ons om die schat te
vinden? En vergeten we het niet: geen minuut in ons leven komt terug!

In
het evangelie is er vanmorgen ook sprake van een verborgen schat. Een
knecht is aan het ploegen en vindt een gouden munten in de grond. Niet
eens zo verwonderlijk, want in vroeger tijdens begroef men soms het
geld in een kruik in de grond als men op reis ging. Het waren tijden
van oorlog en onrust. En als de eigenaar van de munten op het slagveld
achterbleef, wist niemand meer waar hij zijn gouden munten had
begraven. De schat bleef aan de aarde toevertrouwd tot er een gelukkige
vinder kwam. De boerenknecht uit het evangelie vindt zo'n pot met
gouden munten. Hij stopt de kruik weer gauw in de grond, want volgens
het joodse recht behoorde de schat toe aan de eigenaar. Wat deed de
slimme boerenjongen? Hij verkocht zijn schamel bezit, stak zich diep in
de schulden om dat stukje grond te kopen. Zijn dorpsgenoten snapten er
niets van. Wie geeft nu zoveel geld uit voor een klein stukje grond?
Totdat ze te weten kwamen dat er een schat in de grond begraven lag.
Toen vond iedereen het heel begrijpelijk dat hij zich diep in de
schulden gestoken had!

Vervolgens vertelt Jezus het verhaal van
de parelvisser. Ook die steekt zich diep in de schulden om in het bezit
te komen van de mooiste parel die hij in zijn leven gezien heeft.
Niemand wist wat die parel waard was, maar de man vond het de moeite,
ja alle moeite waard. De derde parabel volgt er direct achteraan: “de
parabel van het volle visnet”.\
't Waren spannende verhalen. Dat
vonden de mensen die naar Jezus luisterden ook. Maar Jezus wilde hen
geen sprookjes vertellen. Hij vertelde geen verhalen om de omstanders
te amuseren. Zijn verhalen waren concrete richtlijnen naar God toe.
Veel verhalen zijn gevaarlijk, omdat 't "veilige" verhalen zijn. Het
zijn verhalen die niets nieuws beloven. Ze bevestigen de status quo.
Wat vertellen we thuis aan elkaar? Welke verhalen vertel je aan je
kinderen, welke verhalen hoor je vanaf de kansel? Zijn het oude
verhalen of is het iets nieuws? De verhalen van Jezus zijn uitdagende
verhalen, die vrijwel altijd iets vertellen over mensen aan de
onderkant: prostituees, tollenaars, arm vissersvolk, messentrekkers en
oproerkraaiers.

Verborgen schatten fascineren. In sprookjes en
sagen wordt dit diep menselijk verlangen telkens weer aangesproken,
zoals nu de Lotto nog vele mensen boeit. Waar ligt de schat in uw
leven? Bent u ook bereid om de hoge prijs te betalen die daarvoor nodig
is? Of bent u een buitenstaander die geen risico's durft nemen en de
schat in de grond laat zitten? En intussen verglijden de uren, dagen,
maanden, jaren in ons leven. Waar ligt voor een volgeling van Jezus de
grootste schat? Kunnen wij die schat zien? Jezus zegt: kijk om je heen,
dat Rijk Gods is groeiend. En inderdaad: kijk maar naar onze
missionarissen die alles achter zich hebben gelaten om dat Gods Rijk
gestalte te geven onder de allerarmsten. En de slotzusters? Heeft u er
wel eens een gesproken? Ook zij lieten alles achter zich om in het
bezit te komen van die kostbare schat.

En hebt u zelf ooit de
helpende hand van God ervaren in uw leven? “Zo vriendelijk en veilig
als het licht, zoals een mantel om mij heen geslagen, zo is mijn God”
Heeft u ooit ervaren dat het God is die de toekomst - onze toekomst -
stevig in handen heeft? "De schat ligt niet aan de overkant van de
oceaan, maar in uw eigen hart en op uw eigen lippen", verkondigen de
profeten. De schat van het Godsrijk ligt verborgen in de akker van ons
leven. Je moet die schat leren ontdekken! En die schat is nooit iets,
maar altijd iemand. Jezus is onze Heer, met zijn vrijheid, met zijn
liefde, met zijn vrede. Hij is echt de moeite waard om er alles voor te
geven. "Zoek eerst het Rijk Gods en het overige zal u in de schoot
worden geworpen". Als topsporters zoveel over hebben om in het bezit te
komen van dat felbegeerde goud, zilver of brons, zouden wij dan niet
alles op alles moeten zetten om in het bezit te komen van die kostbare
parel: Gods eigen Koninkrijk? En op de weg daarheen is elke minuut
onherhaalbaar!

In de eerste lezing vraagt koning Salomo in een
droom aan God niet om rijkdom, bezit, een lang leven, maar om wijsheid.
Salomo op zijn best. Zijn aandacht ligt niet bij de zichzelf maar bij
God en de mensen. De band tussen beide lezingen is duidelijk. Alle vier
verhalen gaan over mensen, die álles wat ze hebben en álles wat ze zijn
op het spel durven zetten om hun levensschat op te graven. Vier mensen
die in hun leven diep ploegen! Mensen die elke onherhaalbare minuut
gebruiken voor het verwerven van de hemelse schat, die niet om dingen
cirkelt maar om de mensen en God. Hun hele menselijke vermogen en
energie gaat er in zitten!

