# Wat met het onkruid? (2008)

- Auteur: Antoine Rubbens
- Datum: 11 juli 2008
- Liturgie: A-cyclus · Tijd door het jaar · 16e zondag · groen
- Bron: https://preken.be/a/door-het-jaar/16/wat-met-het-onkruid-2008/


Vakantie biedt kansen om meer te kijken naar wat groeit,
leeft en beweegt in de natuur. De
liturgie helpt ons daarbij. Het is
nochtans niet haar eerste bedoeling.
Drie zondagen na elkaar horen wij de derde grote rede van Jezus. Hij is daarin heel attent op wat in de natuur
gebeurt. Ze wordt de **rede van de
gelijkenissen** genoemd. Ze is
enerzijds eenvoudig, anderzijds gecompliceerd.
Jezus verwisselt van toehoorders.
Nu eens richt hij zich tot de grote menigte, dan weer tot zijn
leerlingen. De meeste aandacht gaat naar
hen. Hij vormt hen. Er is al een scheiding aan de gang tussen de
menigte en Jezus. Zij hoort zijn
woorden, maar wil (kan) ze niet verstaan.
Het dertiende hoofdstuk is wegens zijn plaats zowat het midden van het
evangelie. Ook omwille van zijn
betekenis is het centraal. In zeven
parabels kan het ons duidelijker worden wat het koninkrijk inhoudt en wat het
van ons vereist. Dit hoofdstuk bevat
niettemin veel vragen. Wie bedoelt Jezus
met die beelden? Zichzelf, de
toehoorders, de kerk, het rijk Gods, de weg van het evangelie? Daarbij mag ons de situatie niet ontgaan van
de gemeente, voor wie Matteüs schrijft..
Zij weet wat er met Jezus is gebeurd.
Zij is een kerk, die uitbreidt en in eigen midden al sporen opmerkt van
afval, twijfel.

De vijftiende zondag trok de zaaier uit om te
zaaien. Vandaag is de zaaier alweer te
been, maar hij doet een verrassende vaststelling. Naast het goede zaad dat hij uitstrooide is
blijkbaar slecht zaad meegekomen. De
verklaring is vrij eenvoudig. De boze
heeft dat gedaan.

Vanwaar komt het onkruid? Het kan vlugger opschieten dan het goede
zaad. De knechten zijn verwonderd,
ongeduldig; ze willen liefst een klare situatie scheppen. De landeigenaar geeft een andere opvatting:
"*laat het samen opschieten*."
Hiermee praat hij het onkruid niet goed.
De oordeelsdag komt om te schiften.
Matteüs hecht er veel belang aan: het graan scheiden van het kaf; de
goede vissen van de slechte vissen, de schapen van de
bokken.

De eigenaar is omzichtig. Hij wil het goede gewas bewaren en duldt
daarom het slechte. Trekt hij daarmee
een goede beleidslijn voor al wie later volgt?
Het probleem van dit samengaan is van oudsher een zorg voor de
volgelingen van Jezus. "*Waar God een
kerk bouwt, wil de duivel zijn kapelleken*" (M. Luther). Muggen en motten komen af op het licht. Deze parabel heeft mensen vaak bezig gehouden
en heeft niet altijd geleid tot een tolerant omgaan met andere meningen. Het is balanceren tussen gestrengheid en
laksheid. Tussen engheid en
relativisme. Alles dulden? Zichzelf als de enige goede affirmeren? Volgens de uitleg die Jezus aan zijn
gelijkenis geeft zijn wij niet de rechters en de maaiers. De meester van de oogst is de Mensenzoon.

Het onkruid tussen de tarwe groeit evenzeer in eigen
hart. Hoe ga ik om met
negativiteit? Welke is mijn
schaduwzijde? Hoe krijgt het goede de
bovenhand?

De zeven parabels zijn voor de leerlingen motieven tot
hoop. Het zaad heeft zijn kracht. Wat klein is kan groeien. Dit horen de leerlingen op deze zondag in
twee andere gelijkenissen. Deze twee
parabeltjes geven aan dat het kleine groot kan worden. Het mosterdzaadje groeit op tot een grote
plant; de gist doordringt een grote hoeveelheid deeg. Jezus heeft zijn toehoorders verrast door het
Rijk der Hemelen met zo iets kleins te vergelijken. Zij hadden meer spectaculaire dingen verwacht
van het Rijk Gods.

Wat een afstand tussen het nietige zaad en de plant met
takken. Het zou kunnen dat Jezus met het
kleine zijn eigen werk bedoelt, dat kracht uitstraalt. Dit ondervindt de gemeente van Matteüs als ze
onder haar ogen de groei ziet van de boodschap van Jezus, die na Israël heidenen
aanspreekt en bij hen wortel vat. De
grote boom, waar allerlei vogels zich kunnen innestelen, en de grote hoeveelheid
doordesemde deeg is geen reden tot triomfalisme. Onze huidige kerksituatie en deze van de
wereld geeft daartoe weinig redenen. Wij
staan nog altijd dichter bij het mosterdzaadje dan bij de boom die het worden
kan. "*Wat tegenwoordig aan hoop
vanuit het evangelie waarneembaar is in onze wereld na Auschwitz ((vul aan met
‘na de Balkan, na Afghanistan, na Irak')), met zoveel plaatsen van honger en
ongerechtigheid, en met angst voor de door de mens veroorzaakte ecologische
catastrofen, is mosterdzaadje en zuurdeeg.
Dat deze kleine tekenen het begin kunnen zijn van het Rijk Gods is niet
ervaarbaar of voorspelbaar. Het hoort
bij Gods verrassende beloften*." (Luz II, 335). Wij blijven nog altijd het kleine
mostaardzaadje en het beetje gist. Wij
vertrouwen op de kracht die ze bezitten.
Wij denken aan Jezus zelf, die de weg gegaan is van het zaad, aan de
aarde toevertrouwd, zaad dat moet sterven om te leven.

