16e zondag door het jaar A (2005)

×

Waarschuwing

JUser: :_load: Kan gebruiker met ID: 201 niet laden
Ik heb eens een boek gelezen over een Amerikaan die in de gevangenis zat vanwege moord op zijn vrouw. Zijn levensverhaal gaf een beetje antwoord op de vraag hoe deze man ertoe gekomen was om zijn vrouw te vermoorden. Zijn ouders hadden het zo druk met geld verdienen dat zij praktisch geen tijd hadden voor hun enig kind. Zijn oma zorgde in feite altijd voor hem en hij werd door haar van kleins af aan gruwelijk verwend. Alles wat hij wilde hebben, kreeg hij ook. Op school was hij een heel vervelend ventje, die berucht was om zijn driftbuien als hij eens zijn zin niet kreeg. Tweemaal werd hij daarom van school weggestuurd. Op zijn 20-ste moest hij trouwen, en nog geen jaar later, in een driftbui, vermoordde hij zijn vrouw.
Toen ik het boek gelezen had, dacht ik: arme man. Natuurlijk was hij terecht veroordeeld en zat hij terecht zijn straf uit, en toch: arme man. Als hij een andere opvoeding had gehad was hij wellicht uitgegroeid tot een totaal ander mens. Geen mens wordt slecht geboren, ook een moordenaar niet. Maar als kinderen niet goed worden opgevoed, wordt daarmee het onkruid gezaaid in hun leven dat later heel wrange vruchten kan voortbrengen.
Bij die Amerikaan heb ik wel eens gedacht: eigenlijk zouden zijn ouders ook de gevangenis in moeten, want voor een deel is door hun toedoen hun zoon tot moordenaar geworden.
Ik weet wel dat dit wel kort door de bocht is, maar hoe vaak wordt niet op soortgelijke wijze onkruid gezaaid, niet met kwade bedoelingen, niet met opzet maar uit domheid, onkunde, onvoorzichtigheid, kortzichtigheid. Onbedoeld, onbewust en heel onopvallend worden juist vaak in kinderen de kiemen gelegd voor veel later onheil. Ongemerkt woekert het vaak voort tot de weg terug onmogelijk of in elk geval verschrikkelijk moeilijk is geworden.
Maar het probleem is dat ook ouders vaak verblind zijn geworden door onkruid dat stilletjes in hun leven gezaaid is en doorgewoekerd heeft. Het gaat heel ongemerkt en daarom heel verraderlijk juist omdat men dat zelf niet in de gaten heeft, tot er ongelukken gebeuren, totdat een huwelijk stuk loopt, totdat kinderen verloren lopen, en dan is er vaak niets meer aan te doen. Mensen zijn soms vijanden van zichzelf door onkruid tussen het tarwe te zaaien.
Heer, wilt u dat we het onkruid eruit trekken, vroegen de knechten in het evangelie. Een heel normale vraag, want elke landbouwer moet wel veel tijd besteden aan het verwijdering van onkruid van zijn land. Maar Jezus dacht er anders over: ze moesten geduld hebben, om het goede gewas niet te schaden. Het gaat hier immers om mensen, en met mensen moet je geduld hebben Als het gaat om kwaad, dan zijn ook wij meestal geneigd om radicaal het onkruid eruit te willen trekken, de gevangenis in, weg ermee. Maar mensen hebben naast soms slechte kwaliteiten ook haast altijd iets goeds in zich, en dat goede moeten we koesteren.
In een samenleving zitten altijd wel wat rotte appels, maar we moeten toch vooral kijken naar het goede dat er ook gebeurt. Het is niet allemaal onkruid, beslist niet. Er groeit ook zoveel moois in en tussen mensen. En we moeten alles doen om dat niet te beschadigen.
In de tweede wereldoorlog zaten verschillende missionarissen geïnterneerd in een jappenkamp en ze hadden het er niet best. Ze werden bevrijd door Amerikaanse soldaten en de commandant kwam naar die missionarissen toe met de vraag: stel een lijst op van de Jappen die jullie slecht behandeld hebben dan zullen wij ervoor zorgen dat zij berecht worden. Toen hij de volgende dag terugkwam, zeiden de missionarissen: we hebben wel een lijst gemaakt, maar niet de lijst waar u om vroeg. Wij hebben een lijst gemaakt van de Jappen die ons goed behandeld hebben. Laat die niet lijden onder het gedrag van de anderen. Die Amerikaanse commandant wist niet wat hij zeggen moet. Maar die missionarissen hadden heel goed begrepen waar het Jezus om ging.
Het gaat niet op de eerste plaats om het straffen van degenen die op de een of andere manier verkeerd gehandeld hebben, het gaat om degenen die het goed gedaan hebben. Als je het onkruid uit de samenleving wil uitrukken, en dat is soms noodzakelijk, moet je heel voorzichtig zijn om al het goede dat er is niet te beschadigen.