# Vol hoop verwachten

- Auteur: Emmanuel Van Lierde
- Datum: 23 november 2001
- Liturgie: A-cyclus · Advent · 1e zondag van de Advent · paars
- Bron: https://preken.be/a/advent/1/vol-hoop-verwachten/


We mogen elkaar hier een zalig nieuwjaar wensen. De eerste zondag
van de advent, vandaag dus, is het begin van een nieuw kerkelijk
liturgisch jaar. Er valt van dat nieuwjaar bijna niets te merken,
want veel bijzondere vreugde en uitbundigheid is er niet. Integendeel,
het lijkt eerder een droeve bedoening, waar ook de paarse kleur van
deze liturgische tijd naar verwijst. En toch is de advent
geen tijd van boete en versobering zoals de veertigdagentijd voor Pasen
dat is. Beide paarse periodes zijn een voorbereiding op de
belangrijkste hoogdagen van de kerk, maar naast de gelijkenis is er
verschil.

Advent is de 4 weken durende voorbereiding op het Kerstfeest.
'Advent' betekent in het Latijn 'komst' en in het kerkelijk Latijn:
uitzien naar die komst, met verwachting en verlangen. We beginnen
dus aan een hoopvolle tijd. Christenen zien hoopvol uit naar de komst
van Christus, we zijn 'hoopvol wachtend op de komst van de Heer'.
Bernardus van Clairvaux heeft erop gewezen dat het hierbij niet
alleen gaat om de geboorte van het kerstekind, de komst van Jezus
Christus in zwakheid, maar evenzeer de komst van Christus in ons eigen
leven nu, in geestkracht en genade en ook de verwachte
wederkomst van Christus in heerlijkheid bij de voltooiing van de
schepping. Het gaat om de drievoudige komst van Christus in verleden,
heden en toekomst.

Het hele kerstgebeuren zouden we kunnen vergelijken met een berg.
Eerst is er de langzame beklimming, dat is de voorbereidingstijd, de
advent, dan volgt een weg op de hoogte, we aanschouwen in
volle glorie het panorama, het is de tijd van Kerst tot de openbaring
van de Heer, Driekoningen, en dan volgt opnieuw de helling
bergafwaarts, terug naar het gewone leven, de tijd door het jaar.

We zijn steeds onderweg in ons leven, met ups en downs, zowel elke
mens als de gelovige in het bijzonder. Onderweg zijn betekent ergens
naartoe gaan, het is verwachten, uitzien naar iets,
verlangen. Dat wordt opgeroepen in de advent, maar verwachting staat
ook centraal in elk mensenleven. We zijn verlangende mensen, steeds
weer zien we uit naar iets anders. Wie niets meer heeft om
naar uit te zien, leeft niet echt, hij is als een dode. "Alleen
verwachting geeft spanning aan het leven. Wie niets verwacht in het
leven is als een boog zonder koord. Verwachting ligt in het leven
zelf. De lente verwacht de bloesems, de zomer de oogst, de herfst
verwacht de kleuren en de winter verwacht het nieuwe leven."

Wij verwachten steeds nieuwe dingen, onze verlangens lijken
oneindig, maar vaak krijgen we ook de indruk dat ze onbevredigbaar
zijn, dat we nergens rust vinden. We zoeken naar iets dat de moeite
waard is, maar vinden het niet, we gaan het steeds in nieuwe kicks
zoeken en blijven uiteindelijk leeg achter. De aardse goederen stillen
de dorst van het menselijk hart niet. Er is een diepe onrust
in het hart van de mens. Zouden het gevoel van onbevredigbaarheid, het
gebrek aan voldoening, de zinloosheid soms, misschien bedoeld zijn om
ons op zoek te laten gaan naar iets of iemand anders? Zou
Augustinus gelijk hebben gehad toen hij bad "Gij hebt ons voor Uzelf
geschapen en ons hart is rusteloos tot het rust gevonden heeft in U"?

Het is dan ook niet verwonderlijk dat de lezingen van deze zondag
spreken over waken en wachten, verwachten en hopen. De profetische
teksten van Jesaja zitten vol toekomstperspectieven. We blijven
hopen op een toekomst zonder oorlog of geweld, wij blijven uitzien naar
vrede en gerechtigheid. Zal het ooit gebeuren dat zwaarden tot
ploegijzers worden omgesmeed en speren tot sikkels? Zal het ooit
zover komen dat niemand nog zal leven ten koste van de ander, maar dat
wij allen 'als kinderen van één Vader' zullen wandelen in het licht van
God? Zal het ooit eens kunnen dat mensen
echt zorg dragen voor elkaar en dat niemand aan zijn lot wordt
overgelaten? Maar er zijn ook andere teksten in de bijbel die niet
spreken over de toekomst veraf, maar over het hier en nu. Heden kan
het gebeuren, wees dus waakzaam. De droom van God met de mensen is al
aan het gebeuren. Er zijn al mensen in wie God tot leven komt. We
moeten dat niet uitstellen tot in een verre toekomst of zelfs
een leven aan de overkant. Ook nu reeds zien we God werkzaam in ons
midden, daartoe moeten we echter waakzaam zijn, wakker om dat te zien.

Waakzaamheid, waken is dus niet gelijk aan wachten en niets doen.
Het is verwachten, uitzien naar de toekomst op een actieve manier.
Crisissituaties zijn onvermijdelijke en vruchtbare
gebeurtenissen in de geschiedenis van mens en mensheid. Het gevaar
bestaat er echter in dat mensen zich in die crisis gaan opsluiten in de
overtuiging dat er 'toch niets meer aan te doen' is.
Bijbelse hoop en verwachting hebben niets te maken met fatalisme of
vals optimisme. Het is een realistische hoop, het is het op zich nemen
van de moeilijkheden en de crisis en de soms lange weg gaan.
Soms duurt die weg 4 weken, soms 40 dagen, maar soms ook 40 jaar door
de woestijn. Dat mag ons niet laten stilstaan of achteruitgaan. We
moeten in vertrouwen blijven vooruitgaan op de weg van de
Heer. "Kom, laten optrekken, naar de berg van de Heer, naar de tempel
van Jakobs God. Hij zal ons zijn wegen wijzen en wij zullen zijn paden
bewandelen... Kom, laten wandelen in het licht van de
Heer" (Jesaja 2,3.5). Jesaja roept op om te geloven en verder te gaan,
want zonder geloof is alle activiteit tot mislukken gedoemd, zonder
geloof heeft dit leven geen fundament, zonder geloof is er
alleen maar oorlog en geweld tussen mensen. Zonder Gods Woord, zonder
de Thora, de wegwijzers van God, blijft alleen het recht van de
sterkste over. Als God doodverklaard wordt in onze wereld, gaat
het er ook met de mens slecht aan toe. Onze wereld kan een advent best
gebruiken om terug te leren hopen, uitzien en verwachten. Niet passief
afwachten, maar actief meewerken aan een betere toekomst,
waarin toch niet alles van onszelf komt, maar ons gegeven wordt van
elders.

Uiteindelijk hangt niet alles van onszelf af, goddank! Het is met
vele dingen zo: ons beroep, liefde, vriendschap, de dingen des levens.
Veel kunnen wij zelf met eigen inspanning bereiken, andere
dingen vallen me te beurt, moeten van elders komen, vaak onverwacht. De
toekomst alleen van de mens laten afhangen, is erg beperkend. De
gruwelen van de 20ste eeuw hebben ons getoond waartoe dat kan
leiden. De toekomst alleen van God laten afhangen, zou onze vrijheid
beknotten en ons leven in handen leggen van het noodlot. Beiden horen
samen, de toekomst ligt in de handen van God en mensen.

In de hoop op een betere toekomst voor ons allen mag ik u vandaag
een gelukkig nieuwjaar toewensen, een jaar waarin we samen bouwen aan
het visioen van vrede onder Gods zegen.

